Bilinçaltı Oyunları

“Puro bazen sadece bir purodur.” der Freud ama her zaman bir puro olmadığının sinyallerini de vererek. O halde sorarım size; puro bazen sadece bir puro mudur? Ya da bu ifade her nesne için geçerli midir? Mesela; bardak her zaman bir bardak mıdır, ya da saç tokası? Peki, hayatımıza giren insanlar sırf biz ortalama 65 yıllık ömrümüzü tek başımıza geçirmeyelim diye öylesine seçilmiş varlıklar mıdır, kafamızda dönüp duran fikirler beynimiz çalışsın da paslanmasın diye rastgele mi gelirler, belki de hepsi bizim eserimizdir ne dersiniz?

2

Kimi zaman insanoğlunda beliren birtakım değişimler, dönüşümler, farklılaşmalar nedeni belirlenemeyen huzursuz edici belirtiler olarak yaşamımızda yerini almıştır. Yüzeydeki bu rahatsız edici belirtilerin derinlerdeki çöküntülerden kaynaklanacağını düşünen Freud psikanalitik yolculuğa çıkan ilk isimdir. Yer üstündeki akıl almayan birtakım olaylar kimi zaman bizleri fazlaca düşündürür. Sebeplerini yine yerin üzerinde yani olay yerinde aramak ise bu taktiğin yalnızca polisiye bir filmde katili ararken işe yarayacağını kanıtlarcasına zaman kaybına neden olabilir. Çünkü sebep çoğu zaman yerin altından kaynaklanır. Freud bu düşüncelerini insanlar üzerinde bazı kuramlar geliştirerek kanıtlamaya çalışmış ve bugünkü psikoterapi ortaya çıkmıştır. Kimi zaman anlam veremediğimiz psikolojik tespitleriyle birçok mecrada bizlere selam çakan Freud, bilinçaltının bilinç üstünde olanlara her zaman yol gösterici olduğunu savunmuştur.

Etrafımıza bir göz attığımızda kimi zaman esrarı açıklanamayan tekrarları izlediğimizi fark ederiz; tabii ki bu tekrarlar tam da kendi hayatımızda olunca izlenen film daha da ilgi çekici bir hale gelebilir. Bir düşünün; en son ne zaman hoşnut olmadığınız, yaşarken lanetler okuyup hatırladıkça iç geçirdiğiniz bir olayı kendinizi yine o olayı yaşarken buldunuz? Belki de çevremizdeki hayatlara bakmak bakış açımızı daha da objektif kılar bu gibi durumlarda. Şöyle bir düşünelim; ergenlik öncesi bir dönemde cinsel istismara uğrayan küçük bir kız çocuğu ileriki yaşamında seks işçisi olursa bu durumu nasıl açıklarsınız? Ya da küçükken alkolik bir babaya sahip bir çocuğun büyüdüğünde bir alkoliğe dönüşümü sizde nasıl soru işaretlerine sebep olur? Bu ve benzeri durumlar için Freud’un açıklamaları tam da kâşifliğini yaptığı psikanalitik kurama dayanır. Freud’a göre bu durum “Tekrarlama Zorlantısı”dır. En nihayetinde hepimiz bu hikâyeleri ironik bulur olayların görünen yüzü bizler için açıklama niteliğinde birer kanıt olamaz. İnsanoğlu neden yaşadığı acıları silip atamaz bir sonraki yaşam merdivenine çıkarken? Neden kıramaz bu döngüyü ve aynı filmi tekrar izlemeyi kendine görev bilir? Belki de tam bu anda bilinçaltımız devreye girer. Bu tekrarlanan ironiler bizlere bilinç üstümüze ince ince sızan ve bize fark ettirmeden oraya yuva yapan bilinçaltımızın bir oyunudur. Çoğu zaman düşündüklerimiz, arzu ettiklerimiz veya yaşarken isyan ettiklerimiz, planlarımız, nefretle andıklarımız bilinçaltında görevlerini tamamlarken bilinç üstüne bunu hissettirmez. Bu sinsi süreç sonraki yaşayacaklarımızın bir işaretidir kimi zaman. Psikanalitik kuramın da üzerinde haklı tespitler yaptığı bu durum bizi ilerideki hayatımıza hazırlar. Bu saatten sonra bilinçaltının belki de tek bir görevi vardır; ironik olsun olmasın hayatımızda olanları tekrar etmek. Yani, küçük yaşta şiddete maruz kalan bir çocuk bunu bilinçaltına kodlar bu saatten sonra hayatı algılama biçimi de o yönde şekil alır. Bu çocuk ileride genç bir yetişkin olduğunda çocukluk dönemi ve sonrası bilinçaltına kodlanan bilgiler herhangi bir tetiklenme durumunda bilinç üstüne hücum eder. Sonrası mı; sonrası tekrarlama zorlantısı olarak Freud sözlüğünde yerini almıştır.

Yazının başındaki sözü hatırlıyorsunuz eminim; “Puro bazen sadece bir purodur.”  Sorduğum soruyu bir de bu yazıyı okuduktan sonra cevaplamanızı isterim doğrusu. Puro bazen sadece bir puro mudur? Bence tek bir cevabı olmayan bu soruya ne cevap verdiğinizin de bir önemi yok, çünkü bana kalırsa her iki durumda da aynı yola çıkıyoruz. Puro “bazen” sadece bir purodur, “bazen” de sadece bir puro değildir. Yaşadıklarınız, yaşayacaklarınız sizin eseriniz olabilir, bu durumda elinizdeki nesnenin işlevi de o bağlamda değişir. Bilinçaltınızı hafife almayın arkadaşlar, zira bugün yaşamayı istemediğiniz şeyleri deneyimlerseniz bunu çok önceden siz yaratmış olabilirsiniz.

Bilinçaltınıza sevgilerle…

YAZAR: Seda CAN

KAYNAKÇA

Young,Jeffrey E.,Janet S. Klosko.”Hayatı Yeniden Keşfedin”.Çev.Sandy Kohen,Diana Güler. Psikonet Yayınları.2016.

 

 

Seda Can

TPÖÇG Blog Yazarı | Bilkent Üniversitesi Psikoloji Öğrencisi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.