Tetralemma Üzerine

    Hepimizin hayatında karar vermekte zorlandığı zamanlar olmuştur. Önümüzdeki birçok seçenekten hangisini seçeceğimizi bilemediğimiz zamanlarda bize yardımcı olacak bir yol aslında var: Tetralemma. Bu az duyulmuş yöntemin kökeni sistemik aile terapisinde kullanılan aile heykeli tekniğine dayanmaktadır. (Schweitzer J, 2010) Alman uzmanlar Insa Sparrer ve Matthias Varga von Kibed tarafından hipnoterapi ve çözüm odaklı terapiden geliştirilerek günümüzdeki halini almıştır. İki uçlu düşünmenin ötesine geçtiği için “queer düşünme” de denilmektedir. Uygulaması basit fakat kişinin kendisine dürüst olmasını gerektiren bir yöntemdir. Yoksa amacından sapabilir ve bir sonuca ulaşılamayabilir.

    Tetralemma; mantıkta, her önermenin dört farklı boyutunun olacağı görüşüdür. (Neuman, 2015) Tetralemma yönteminin bu isimle olmasa da Budizm’de de yer aldığını belirtmekte fayda var. Eski Hindu yazılarında da bu yöntemden sıklıkla bahsedilmiştir. (Powell, s. 162-165) Nogarjuna ise bu dört boyuta beşincisini eklemiştir. O da hiçbir pozisyon almamak, septisizmdir. Fakat günümüzde bu seçenek bizi bir sonuca ulaştırmayacağı için kullanılmayarak unutulmuştur. O yüzden gelin biz günümüzde de geçerliliğini koruyan o dört boyuta bir göz atalım.

1)Varlık   2)Yokluk   3)Hem varlık hem yokluk   4)Hiçbiri

Buna şu şekilde örnek verilebilir:

1)Kendi işimi kurmalı mıyım?

2)Çalıştığım yerde devam mı etmeliyim ?

3)Hem kendi işimi kurup hem çalıştığım yerde mi devam etmeliyim?

4)İkisini de yapmamalıyım.

    Öncelikle Tetralemma, düşüncelerinizden çok somatik tepkilere, yani duygularınıza ve duyularınıza odaklanmayı gerektirir. Çünkü kararsızlık yaşayan insan zaten uzun süre seçenekleri arasında düşünmüş ve fazlasıyla bunalmış, bir çeşit analiz felcine tutulmuştur. Bu yüzden  yöntemi uygularken düşüncelerinizde boğulmadan hislerinize ulaşmalısınız. İlk olarak seçeneklerinizi tek tek kağıtlara yazıp görebileceğiniz bir yere asın ve sonrasında gevşeyerek içinde bulunduğunuz duruma odaklanın. İlk seçenekten başlayarak teker teker o durumun içinde olduğunuzu hayal edin ve hissedilenleri ilgili kağıtların üzerine not edin. Yukarıdaki örnek üzerinden devam edecek olursak kendi işinizi kurduğunuzu hayal etmeli ve bu durumun içinde bulunmanızın size nasıl hissettirdiğini -artıları kadar eksilerine de odaklanarak bir nevi sanal gerçeklik gözlüğü takıyormuş gibi- deneyimlemelisiniz. Bu deneyimleme sürecinde size yol gösterecek ve kendinize sorabileceğiniz sorulara birkaç örnek vereceğim. Ancak unutmayın, bu sorular sadece birer tavsiyedir, dilerseniz sorularınızı kendiniz de hazırlayabilirsiniz. Örnek sorular şu şekilde olabilir:

  • Bu konumda olmak bana ne hissettiriyor?
  • Bu konumdayken diğer insanlardan neler istiyorum?
  • Beni en çok ne zorluyor?
  • Bana bu pozisyondayken en çok yardımcı olan şey ne?
  • Bu pozisyonun avantajları neler?
  • Bu pozisyona gelebilmemin bedeli nedir?

    Tüm seçenekleri teker teker değerlendirdikten sonra elinizdeki kağıtlara baktığınızda göreceksiniz ki bir tanesinde olumlu yönler daha fazla. Yani o sizin için en uygun, en iyi hissettiren seçenek. Bu da gösteriyor ki bu yöntemle hayatımızdaki kangren olmuş, seçimlerimizi bekleyen olayları az hasar alarak kısa sürede çözebiliriz. Özellikle yaşadığımız toplumda alınacak kararların fazlalığını düşünürsek zor anlarımızda bu yöntem bizlere ilaç gibi gelecektir. Eğer bu yöntemi tek başınıza sağlıklı uygulayacağınızı düşünmüyorsanız bu psikoterapi yöntemi üzerinde bir psikologla çalışmanız size yardımcı olacaktır.

Unutmayın; verilmeyi bekleyen her karar, omuzlarda bir süre sonra büyük bir yük oluşturur. Artık bir şeyleri değiştirme zamanının geldiğine inanıyorsanız kararlarınızı huzur içinde alın ve mutlu olun.                                                                                                

YAZAR: Nisan KAYSERİLİ      

Kaynakça

An example of Nagarjuna’s tetralemma. (n.d.). Retrieved October 02, 2017, from https://sidetrack1.deviantart.com/art/An-example-of-Nagarjuna-s-tetralemma-496273087

Neuman, K. (2015). https://link.springer.com/book/10.1007%2F978-3-662-46474-8   Springer-Verlag

Von Schlippe, A. , & Schweitzer, J. (2010). Systemische  Interventionen.  Göttingen :     Vandenhoeck&Ruprecht

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir