Teröre Doğru

 

“Hiçbir şey hayat kadar şaşırtıcı olamıyor. Yazı hariç… Yazı hariç… Tek teselli yazı hariç…”
Orhan Pamuk- Kara Kitap
Yüzyıllardır insanların dikkatini çeken, içini kuşatan, iki büyük efsundur Psikoloji ve yazı. Büyük bir heves ve heyecanla “TPÖÇG Blog” a başlıyoruz. Yazıdan ve Psikolojiden destek alarak bu gizemli hayatın bazı noktalarını kendi penceremizden aydınlatmaya çalışacağız. Sizlere içten bir selam vererek başlamak istedim yazıma.
Bloğumuzun bu haftaki konusunu Ankara’daki hazin saldırı sonucu “Terör” e ayırdık. Şehitlerimize rahmet, yaralılarımıza şifa, ailelerine sabır diliyorum.
Orhan Pamuk’un anlamlı bir o kadar da çarpıcı bir sözüyle başladım. Yazı bu hayattaki en tuhaf şey… Yüzyıllardır gizemini ve önemini kaybetmiyor hala kitleleri dize getirebiliyor. “Bir avuç söz vardır, kıtaları birleştirir.” diyor Cemil Meriç. Evet haklı. Fakat bir avuç söz daha vardır; kıtaları eritir… Bugün de bundan bahsedeceğim.
Terör oluşumlarını göz önüne getirecek olursak terörün çok yönlü dayanakları olduğunu görebiliriz. Yani daha açıklayıcı ve ayrıntılı söylemek gerekirse; bir terör örgütünü silahlı militanları ve fiili eylemlerinden ibaret görmek büyük bir yanılgıdır. Hele günümüzde terör; fiili olarak değil daha çok psikolojik olarak uygulanmaktadır. Mesela IŞİD’i ele almak istiyorum. Hiç videolarını, kaynaklarını, katılım oranlarını incelediniz mi bilmiyorum ama IŞİD’in psikolojik yürüttüğü terörünün çok güçlü olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. IŞİD şu an dünyanın en büyük terör örgütü… Nasıl oldu da bu kadar kısa zamanda bu kadar genişleyebildiler diyebilirsiniz. Daha da ilginci nasıl oluyor da Rusya’da sosyoekonomik düzeyi yüksek, belki 17 yaşına kadar İslamiyet’i ve Cihadı hiç duymamış gençler IŞİD’e fiili olarak katılabiliyor? Bence üzerinde düşünülmesi gereken asıl nokta bu. IŞİD, modernizmin bir kıyıya ittiği insanları ve psikolojilerini hedef alıyor. Bu insanları çok büyük bir sadakat bağıyla kendisine bağlayabiliyor. Onları yepyeni hayat umutlarına hapsediyor. Bir insana yapılabilecek en büyük kötülük, onu bir umuda hapsetmektir bence.
Diyanet İşleri Başkanlığının IŞİD için büyük bir titizlikle, çarpıcı bir rapor hazırlamış. IŞİD için Haçlı seferlerinden daha çok İslamiyet’e zarar verdiğini yazmışlar…
İşin tuhafı Türkiye’nin yanı başında hortlayan bu örgüte katılım; refah düzeyi yüksek Hristiyan toplumlarda Türkiye’ye nazaran daha yüksek… Ben bunu sürekli dillendirdiğim bir teorime bağlıyorum:
Gittikçe insanlar makinelere, makineler insanlara evriliyor… Bu postmodern süreçte insanlar yalnızlığın doruklarından inmek için kendilerini çok marjinal ufuklara sürükleyebiliyor. Tarihçilerimiz hep der ya, ” Haçlı seferlerine birçok maceraperest Avrupalı, azılı suçlu, psikopat vs vs katıldı.” Bugün de IŞİD için aynı şeyi söylemek mümkün. Fakat bugün tehlikeli olan şey şu: IŞİD’in hedef kitlesi sandığımızdan çok daha geniş ve psikolojik terörde çok başarılılar. Bunu yalnız IŞİD için de diyemeyiz o da ayrı bir nokta.
Sizlere teröre katılımı çarpıcı ve gerçek bir örnekle adım adım anlatmak istiyorum:
Avrupalı, zengin, Katolik bir ailedir X ailesi. İki katlı dublex evleri vardır. Üst kat Y adlı kızlarına aittir. Aileyi sadece akşam yemeklerinde bir arada görebilmek mümkündür. Genç kızları 17 yaşındadır. Yeni fikirlere, deneyimlere açık; dış dünyaya kapalı, iç dünyası zengin biridir kendisi. Arkadaşlarıyla pek bir şey paylaşamaz. Onların yaptıkları şeyler ona sıradan, basit ve anlamsız gelir. Ailesiyle de pek bir şey paylaşamaz. Paylaşsa da anlayamazlar. Arkadaşımızın gözüne internette bir haber ilişir. IŞİD bu kez …’yı hedef almıştır. “Dur bir bakayım.Kim bunlar, dertleri ne ?” der ve merak eder. Biraz araştırır fakat araştırdığıyla yetinmez. Facebook ve Twitter’a da bakınır. Profilinde Wikipedia’ki IŞİD’den benzer simgeler taşıyanları arar ve bulur. Bir mesaj atar; hafif bir korku, büyük bir merakla…
Sonra o kadar da korkutucu olmadığını görür. Ya da en azından karşısındakinin onun kafasını kesemeyeceğini bilir. “Ya aslında ben de…” demeye başlar. Birazcık içini döker. Çünkü ciddi, bir o kadar da ilginç bir muhatap bulmuştur kendine. Sonra güvenmeye başlar karşısındaki teröriste ya da terör sempatizanına… Ailesinin bile onu anlayamadığı dünyada onu dinleyen ve anlamaya çalışan biri vardır karşısında. Aylar hatta yıllar boyunca konuşurlar. Fikirleri de, kendi de çok değişmiştir. Ülkesi ve çevresi ona kasvetli gelmeye başlamıştır. Depresif bir dönemde kocaman bir boşluk, karşısında ise güvenilir bir muhatap görebilmektedir. Ondan güç alarak yeni bir hayata başlayabileceği, yeni ufuklara açılabileceği fikri aklında yeşermeye başlamıştır. Sonra din üzerine düşünmeye başlar. Hayatında bir şeylerin yanlış gittiğinin farkındadır. Suçu kendisine veya çevresine değil de dinine atar. Sonra yeni bir dine bağlanır sıkı sıkıya. Yeni dini için bir şeyler yapmak ister. Karşısındaki dosta göre kaleleri fedaileri bekler; fedaileri de cennet bekler. Y. bir gece ansızın gizlice şehrinden, ülkesinden ve ailesinden ayrılarak kendince kutsal bir göreve “Cihad” a gider… Kısacık yaşamından edindiği korku ve yalnızlık onu terör kıyılarına sürüklemiştir…
Terörle mücadele sadece güvenlik güçlerinin sorumluluğu değildir. Hepimize sorumluluk düşmektedir. Çünkü terör her yerdedir. Namlusunda insanlık vardır. Biz sıradan insanlar çevremize baktığımızda milyonlarca yalnız insanı göreceğiz. İnsanın sadece fizyolojik ihtiyaçları yoktur. Psikolojik ihtiyaçları da vardır aidiyet gibi ve asıl bunları doyurmak zordur. Bize düşen en önemli görev terörün hedefindeki insanları, yalnızlığın ıssız kıyılarından çıkarmak ve kimseyi o kıyılara sürüklememek…

YAZAR: Halil Babacan

Halil Babacan

TPÖÇG Blog Yazarı | İstanbul Üniversitesi Psikoloji Öğrencisi

Teröre Doğru” için 2 yorum

  • 22 Ekim 2015 tarihinde, saat 22:28
    Permalink

    Sistematik çok güzel anlatılmış tebrikler.

    Yanıtla
  • 20 Kasım 2015 tarihinde, saat 21:29
    Permalink

    bu konu ancak bu kadar başarılı anlatılabilirdi
    verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim

    Yanıtla

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.