Gerçek Bir Harry Potter Büyüsü: Empati

Gerçek Bir Harry Potter Büyüsü: Empati

7 Kitap, 8 film, onlarca kahraman, güzel olan her şey ve bir ömürlük bir macera.

Harry Potter 1997de yayınlanmaya başlayan ve 7 kitap boyunca “Hayatta Kalan Çocuğun” “Adı Anılmaması Gereken Kişi” ile mücadelesini anlatan bir seri ve bizler de bu seriye tanıklık  edebilme şerefine erişmiş çok şanslı bir nesiliz. Kitapları, filmleri, oyunları ne varsa bir şekilde dokunabildik ve bu bizi şanslı kılar. Harry Potter’ı sevenler olarak tabi. Bazı mugglelar maalesef hiçbir şeyden haberi olmadan yaşamaya devam ediyorlar.

1

Harry Potter serisi bir çocuk kitabı olmaktan çok daha öte. İçerdiği mesajlar, sembolize ettiği kavramlar çocukken anlaşılabilecek olanlardan çok daha fazlası var onda. Ve araştırma gösteriyor ki bu mesajlar doğru yerlere iletilmişe benziyor.

Bir grup araştırmacı Harry Potter kitaplarını okumakla önyargılı bakılan gruplara karşı tutumlarda bir değişim olup olmayacağını test etmek istemişler. LGBTİ, etnik azınlıklar ve mülteciler araştırmaya konu edilecek toplumsal gruplar olarak seçilmiş ve İtalya’da ve İngiltere’de ilkokul, lise ve üniversite çağındaki katılımcılarla bir araştırma yürütülmüş.

İlk çalışmada İtalya’da 5. Sınıf seviyesinde 34 çocuğa göçmenlerle ilgili fikirleri üzerine anketler yapılmış ve daha sonra gruplara bölünerek deney gruplarına Potter kitaplarından “öteki” olmakla ilgili bölümler okutulmuş. Kontrol grubuna ise yine Potter kitaplarından ama alakasız bölümler. 6 haftanın sonunda öğrencilere “Kaç Harry Potter kitabı okudukları, kaç filmini izledikleri ve Harry ve kitaptaki bölümler hakkında ne düşündükleri” sorulmuş ve önyargılarla ilgili bölümleri okuyan çocukların göçmenlere karşı bakış açısının olumlu yönde geliştiği saptanmış.

İkinci çalışma yine İtalya’da ve lise öğrencileri üzerine. Başta öğrencilere “Kaç Harry Potter kitabı okudukları, kaç film izledikleri ve Harry ya da Voldemort ile bir yakınlık hissedip hissetmedikleri sorulmuş. Ayrıca tamamen farklı bir araştırmada kullanmak için olduğu söylenip LGBTİ bireylerle ilgili tutumlarını ölçecek bir de anket uygulanmış. Sonuçlara bakıldığında “yalnızca kitapları okuyan ve kendini Harry ile yakın hisseden öğrencilerin” homoseksüel bireylere daha pozitif tutumlar geliştirdiği görülmüş.

Son araştırma İngiltere’de üniversite öğrencileri ile ve etnik azınlıklar üzerine. Bu araştırmada da Harry Potter kitaplarını okuyanların azınlıklara çok daha olumlu yaklaştığı ortadaydı. Tüm gruplar içinde kitapları okuyanlar “ötekilerin” gözünden bakabilmek ve acılarını hissedebilmek konusunda daha iyi tutumlar gösteriyor.

Harry Potter serisi neden bu kadar etkili olabilir? En başta zaten bu bir fantastik edebiyat yani hayal gücünüzü zorlayacak, kamçılayacak ögelerle dolu. Ayrıca seride Harry, Ron ve Hermione arasındaki başta olmak üzere arkadaşlık, sadakat ve dostluk yüceltiliyor.  Sonra Harry Potter; Karanlık Lord’un öldüremediği tek insan olarak eşine rastlanmaz bir üne sahipken asla bunu diğer insanlara karşı bir silah olarak kullanmıyor. Zaten hangimizin gözü yaşarmadı Malfoy Ron’la ve Weasley ailesiyle dalga geçerken Harry’nin ona sahip çıktığı sahnede. Hermione’nin bir muggle doğumlu olması zamanın en başarılı büyücüsü olmasına engel olmamıştı.

2

Ayrıca Harry ve arkadaşları seri boyunca insan olmayan ama ezilen/ötekileştirilen daha bir sürü karakterle karşılaşıyor ve her seferinde o karakterlere yardım ediyor. Devler, cinler, yarı at insanlar… Mesela Malfoyların zulmünden Harry sayesinden kurtulan “Dobby” desem? Yüreğim sızlar Dobby’nin adını anınca. Özgürlükler içinde yatsın. Ev cinlerinin insanlarla eşit haklara sahip olması için bir örgüt bile kurmuştur Hermione.

Sonuç olarak yalnızca Harry değil; Ron, Hermione, Weasleylerin tamamı, Dumbledore, Longbottom, Snape (burada bir kalp sızısı daha), McGonagall, Sirius Black ve daha niceleri. Neler neler öğretmediler. İşte araştırmayla da ortaya konmuş.

Sevgisiz yaşayanlar için üzülmeye devam ediyoruz1 ve biliyoruz ki hepimizin içinde hem aydınlık hem de karanlık bir taraf vardır ve bizi biz yapan hangisini seçtiğimizdir2.

Onca zaman sonra hala mı?

Her zaman.

Lumos Maxima!

3

 

İlgili Araştırma: “The greatest magic of Harry Potter: Reducing prejudice”, Journal of Applied Social Psychology 2015, 45, pp. 105–121

Replikler: 1: Albus Dumbledore, Ölüm Yadigarları’nda Harry’e söylemişti.

2: Sirius Black, Zümrüdüanka Yoldaşlığı’nda Harry’e söylemişti.

YAZAR: Mehmet YURTÇU

Mehmet Yurtçu

TPÖÇG Blog Yazarı | Çağ Üniversitesi Psikoloji Öğrencisi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.