Biraz Daha Dinle Kesin Seversin

Biraz Daha Dinle Kesin Seversin

“Çiçek gibi tazecik, Kıymetli bi’tanecik,

Ana sütü gibi tertemiz…

Dudu dudu dilleri,  Lıkır lıkır içmeli.

Gözleri derya deniz.”

Bu şarkıyı düz bir şekilde okuyabildiyseniz ya benim Türkçe pop deyince aklıma gelenler çok farklı (favori müzik türüm olmasa da hangimiz dinlemedik?) ya da birazdan yazılacak olanlar sadece bende ve okuduğum araştırmada gerçekleşiyor.

Müzik hepimizin hayatında önemli bir yere sahip. Herkesin müzik zevkine de kimse karışamaz tabi ama müzikle ilgili genel bir mesele var; hangi tür müzik dinlersek dinleyelim şarkıda ya da melodide tekrar eden kısımları hepimiz seviyoruz. Peki ama neden? Daha az önce dinlediğimiz kısmı tekrar dinlemek neden bize keyif veriyor?

1Psikologların söylediğine göre tecrübe ettiğimiz şeylere karşı eğilim gösteriyoruz. Buna ilk olarak Robert Zajonc “Salt Maruz Kalma Etkisi” demiş. İnsanlar tanıdıkları, alışkın oldukları şeylere karşı olumlu düşünmeye daha yatkın oluyorlar.

İşte müzikte de parça içerisinde sık tekrar eden kısımlar hakkında “Daha az önce dinledim ben bunu.” yerine “Bu kısmı seviyorum.” demeyi tercih ediyoruz.

Yukarıda da bahsettiğim araştırmayı yapan Diana Deutsch konuyu merak etmiş ve bir deney yapmaya karar vermiş. İnsanlara gayet sıradan, şarkı olmayan cümleler dinletmiş. Ama bu cümlenin belirli bir kısmını defalarca tekrarlayarak. Sonra aynı insanlara aynı cümleyi dinlettiğinde cümlenin tekrar edilen kısmında insanlar bir şarkı dinliyor gibi tepki vermişler. Galiba burada anahtar kelime “tekrar”. Tekrar eden şeyler algılarımızı değiştiriyor ve sesleri müzik olarak duymamıza sebep oluyor. Ne kadar sık tekrar ederse o kadar alışıyoruz ve tanıdık gelen şeylere daha olumlu tepkiler veriyoruz.

Şimdi kendimize dönelim, sürekli deneyimlemişizdir bir şarkının dilimize takılmasını. Dilimize takılan kısımlar neredeyse her zaman nakaratları olur. Türkçe pop bu konuda galiba en iyi örnekleri sunuyor. Özellikle 90’larda falan birileri popçuları karşısına alıp “Bundan sonra Salt Maruz Kalma Etkisi’ne göre söz yazıyoruz, bakın bu işte çok para var.” dedi mi bilmiyorum ama Serdar Ortaç, Hande Yener, Demet Akalın, Rafet El Roman, Tarkan vs. bu konuda oldukça önemli örnekler sunuyorlar.

2Sadece bende mi oluyor yine bilmiyorum ama bir ders boyu aynı nakaratı içimden söylemişliğim var. Hatta bazen “Ben bu şarkıyı oturup ciddi ciddi dinlemedim.” dediğimiz şarkıların bile nakaratları takılır kalır. Hatta yeterince dinlerseniz “Aslında fena şarkı da değil hani. Aman ortamlarda dinlemiyorum derim.” deyip oturup dinlediğiniz de olmuştur. Yani umarım. Oldu değil mi ya?

YAZAR: Mehmet YURTÇU

 

Mehmet Yurtçu

TPÖÇG Blog Yazarı | Çağ Üniversitesi Psikoloji Öğrencisi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir