Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z evre nam-\u0131 de\u011fer modern \u00e7a\u011f evresidir. Her \u015fey yaz\u0131ma ba\u015flama \u015feklim gibi tatl\u0131 ba\u015flar. Ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme ke\u015ffedilir, dogmalar reddedilir ve bum: \u2018\u2019Modern \u00c7a\u011f\u2019\u2019. Peki modern \u00e7a\u011fda g\u00f6z\u00fcm\u00fcze as\u0131l \u00e7arpabilecek \u015feyler nelerdir? Modern \u00e7a\u011f asl\u0131nda bize \u2018\u2019Ben sana bilgi \u00e7a\u011f\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc imk\u00e2n\u0131 sa\u011flad\u0131m, senin hata yapma \u015fans\u0131n neredeyse 0. Belki ufak bir pazarl\u0131kla bunu 0,01 yapabiliriz.\u2019\u2019 diye f\u0131s\u0131ldar. Makinalar\u0131n hayat\u0131m\u0131za b\u00f6ylesine girdi\u011fi bir \u00e7a\u011fda insanlar da bu makinalarla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle insan hata yapma l\u00fcks\u00fcnden yoksun olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bir \u00e7evirmenin tek bir kelimeyi yanl\u0131\u015f \u00e7evirmemesi, bir ressam\u0131n tek bir f\u0131r\u00e7a darbesini yanl\u0131\u015f savurmamas\u0131 veya bir tiyatro oyuncusunun tirad\u0131ndaki tek bir s\u00f6z \u00f6be\u011fini yanl\u0131\u015f s\u00f6ylememesi yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131n bulundu\u011fu bir \u00e7a\u011fdan bahsetmekteyim.<\/p>\n
Peki b\u00f6yle mi hayal ediyorduk? Bilimin modern \u00e7a\u011f\u0131m\u0131za b\u00f6yle bir katk\u0131s\u0131ndan m\u0131 bahsediyorduk? Hay\u0131r. Peki her \u015fey neden b\u00f6yle ters y\u00fcz oldu? Bunun yan\u0131t\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in hep birlikte ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131na gidelim. Kilise ve dinin bask\u0131s\u0131ndan bunalan bilim insanlar\u0131 reformdan sonraki ayd\u0131nlanma d\u00f6neminde art\u0131k her \u015feyi rasyonel bir bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klama yani kesin bir sonuca varma e\u011filimine girmi\u015flerdir. Yani duygulara \u00e7ok az hatta neredeyse hi\u00e7 yer verilmemeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu u\u00e7 e\u011filim etik, duygu, hissiyat gibi \u00f6z benli\u011fimizi ke\u015ffetmemize yarayan de\u011ferlerin yok say\u0131lmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Unutulan bu de\u011ferler zamanla y\u0131k\u0131mlara sebep olmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin Nazi Almanyas\u0131 harika bir teknolojiye sahipti ve d\u00fczinelerce insan\u0131n katliam\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. \u00c7ok uza\u011fa gitmeye bile gerek yok. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelecek olursak bilimin insanlar\u0131n iyili\u011fini \u00f6n planda tutan bir unsurdan \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc yani s\u00f6z sahibi insanlar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na olan bir \u015fey oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00d6rnek olarak t\u0131p biliminin mevcut oldu\u011fu hastanelerden en g\u00fczel bi\u00e7imde faydalananlar\u0131n genelde nas\u0131l insanlar olduklar\u0131n\u0131 hi\u00e7 durup d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? Ya da ben ve \u00e7evremdeki psikoloji alan\u0131nda e\u011fitim g\u00f6ren ve \u00e7al\u0131\u015fan bir\u00e7ok ki\u015finin maddi durumu ile kendini geli\u015ftirme oran\u0131n\u0131n genelde do\u011fru orant\u0131l\u0131 olabilece\u011fini hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? \u00d6nce lisans ve bu s\u00fcreci takip eden bir\u00e7ok \u00f6deme yap\u0131lan seminerler, y\u00fcksek lisans masraflar\u0131 ve belki de doktora masraflar\u0131, yurt d\u0131\u015f\u0131nda kendini daha iyi geli\u015ftirebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen ki\u015filer, klinik a\u00e7mak i\u00e7in \u00f6denen masraflar\u2026 Ve seans\u0131 en az 300\u2019den ba\u015flayan kliniklerden en iyi \u015fekilde kimlerin faydaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp yan\u0131t\u0131 bulmak \u00e7ok da zor olmasa gerek.\u00a0 Bu sayd\u0131klar\u0131m d\u0131\u015f\u0131nda bir\u00e7ok alanda ne kadar m\u00fckemmele yak\u0131nsan o kadar aram\u0131zdas\u0131n ve refaha sahipsin. Ve bu \u00e7arkta i\u015fleyen m\u00fckemmeliyet olgusu ne kadar temiz duygular ve etik de\u011ferler ta\u015f\u0131man ile ilgili de\u011fil.\u00a0 Ne ko\u015fullarda olursa olsun bu de\u011ferleri hi\u00e7e sayarak bile olsa sadece ba\u015far\u0131ya odaklan\u0131p bu ba\u015far\u0131dan elde edilen materyal zenginliklere odakl\u0131 bir m\u00fckemmeliyettir. Bunun fark\u0131nda olan bir\u00e7ok insan ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmek u\u011fruna can\u0131n\u0131 di\u015fine takarak bir\u00e7ok \u015feyden feragat ederek ba\u015far\u0131ya giden yolu a\u00e7m\u0131\u015f oluyor. Bu ki\u015filer \u00f6nlerine bir ka\u011f\u0131t koyup bu ba\u015far\u0131y\u0131 elde ettikleri esnada neleri kaybettiklerini g\u00f6rseler k\u00fc\u00e7\u00fck bir sars\u0131nt\u0131 ya\u015fayabilirler herhalde.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu anlatt\u0131klar\u0131m\u0131 Karl Marx\u2019\u0131n \u00e7ok sevdi\u011fim bir s\u00f6z\u00fcyle sonland\u0131rmak istiyorum: \u2018\u2019 Ne kadar az yer, i\u00e7er, kitap okursan, tiyatroya, dansa, meyhaneye ne kadar az gidersen ve ne kadar az d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, sever, kuram yarat\u0131r, \u015fark\u0131 s\u00f6yler, resim ve eskrim yaparsan, o kadar fazla sermaye biriktirirsin; mezar b\u00f6ceklerinin ve topra\u011f\u0131n yok edemeyece\u011fi hazinen o kadar b\u00fcy\u00fcr. Kendin ne kadar azal\u0131rsan o kadar \u00e7o\u011fa sahip olursun; kendi \u00f6z hayat\u0131n\u0131 dile getirmenle d\u0131\u015fsalla\u015fm\u0131\u015f hayat\u0131n\u0131 dile getirmen ters orant\u0131l\u0131d\u0131r; yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f varl\u0131\u011f\u0131n gitgide b\u00fcy\u00fcr.\u2019\u2019(1844,El Yazmalar\u0131).<\/p>\n
*Dipnot: S\u00f6z\u00fcm meclisten d\u0131\u015far\u0131 arkada\u015flar. B\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fun ne durumda oldu\u011funu, genel durumu \u00f6n planda tutmak istedim. Sevgilerimle \u263a<\/p>\n
YAZAR:<\/strong><\/em> Ceren Nur G\u00dcRLER<\/strong><\/p>\n PsiNossa: \u00c7evirmen<\/em><\/p>\n I\u015f\u0131k \u00dcniversitesi<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z evre nam-\u0131 de\u011fer modern \u00e7a\u011f evresidir. Her \u015fey yaz\u0131ma ba\u015flama \u015feklim gibi tatl\u0131 ba\u015flar. Ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme ke\u015ffedilir, […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":755,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[17,203,204,202,205,12,206,19,93],"yoast_head":"\n