Biz insanlar asl\u0131nda \u201cbiz\u201d kelimesinin i\u00e7ine s\u0131\u011famayacak kadar farkl\u0131y\u0131z. Ama bu fark sadece elle tutulabilen ve g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilen somut \u015feyler de\u011fil. \u00d6yleyse neden ba\u015fl\u0131kta somut bir nesneden kaynaklanan en \u00f6nemli fark\u0131m\u0131z olan parmak izi var diyebilirsiniz; hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc o izlerden yans\u0131yanlar sadece g\u00f6rebildi\u011fimiz kadar m\u0131 diye? Bence de\u011fil. Mesela zek\u00e2m\u0131z ve yeteneklerimiz belki de parmak izlerimizden yans\u0131yan en \u00f6nemli farklar\u0131m\u0131zdand\u0131r. \u0130lk olarak zek\u00e2dan, kendimce bahsetmek istiyorum. Zek\u00e2 bence herkeste olabilecek kadar e\u015fit ve seviyesi herkeste de\u011fi\u015febilecek kadar e\u015fitsiz bir kavram. Ama e\u015fit\u2019sizli\u011fin i\u00e7indeki saklanm\u0131\u015f olan e\u015fit\u2019i fark etmek gerekir. Her insan, zek\u00e2s\u0131n\u0131 yetenekleriyle bileyebildi\u011fi \u00f6zg\u00fcr ortamlarda ya\u015fayam\u0131yor maalesef ki g\u00fcne\u015fi d\u00fc\u015f\u00fcnelim, her yerde herkese do\u011far ama kimileri perdesini a\u00e7maz ya da kimilerinin hayata bakt\u0131\u011f\u0131 pencereleri zemin kattad\u0131r, g\u00fcne\u015f onlara az g\u00f6r\u00fcn\u00fcr\u2026 Zek\u00e2 da bunun gibi herkeste varken, herkeste ayn\u0131 varolu\u015f etkisine sahip olam\u0131yor. Peki yukar\u0131 katta oturan birisi zemin katta oturan birisini -ayn\u0131 (!) g\u00fcne\u015fi g\u00f6remedi\u011fi i\u00e7in- yarg\u0131lay\u0131p su\u00e7layabilir mi? Hay\u0131r. O h\u00e2lde neden hayatta ayn\u0131 durumlar\u0131, nesneleri vb. fakt\u00f6rleri kar\u015f\u0131m\u0131zdakiyle ayn\u0131 oranda anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman onu ya da kendimizi su\u00e7lu, eksik hissedebiliyoruz? Farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 daha tam olarak hissedemeden onlara yarg\u0131s\u0131z infaz yap\u0131yor ve onlar\u0131 bir eksiklik gibi alg\u0131l\u0131yoruz. Belki de biz matematik temelimizi, ya\u015fam binam\u0131z\u0131 in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken iyi atamam\u0131\u015f insanlar\u0131zd\u0131r. Sadece bize bir \u015feyler katt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz toplamaya \u00f6nem verip sanki bizim eksikli\u011fimizi g\u00f6steren \u00e7\u0131karmay\u0131 sonucunda fark buluyor diye ya\u015fam temelimizin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131na katmam\u0131\u015f\u0131zd\u0131r! Ama bilemedik ki o kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n en \u00f6nemli malzemesiydi. Bizim ya\u015fam binam\u0131z\u0131 sa\u011flam yapacak di\u011ferlerininkinden farkl\u0131 k\u0131lacakt\u0131. Temeli sa\u011flam olunca binam\u0131za daha \u00e7ok kat \u00e7\u0131kabilecek ve g\u00fcne\u015fi daha iyi g\u00f6rebilecektik! Bir de g\u00fcnebakan bitkisine bakal\u0131m, onu di\u011ferlerinden ay\u0131ran belki de en anlaml\u0131 fark\u0131 g\u00fcn\u00fcn belli saatinde kendini g\u00fcne\u015fe \u00e7evirebilmesidir. Peki o, bu fark\u0131 bir eksiklik gibi g\u00f6r\u00fcp di\u011ferleri gibi olmak u\u011fruna saati gelince g\u00fcne\u015fe do\u011fru d\u00f6nmeseydi ne olurdu? Bu kadar g\u00fczel olamazd\u0131, sar\u0131n\u0131n etkileyici tonunu \u00e7ehresinde bar\u0131nd\u0131ramazd\u0131, d\u00fcnyaya s\u0131ms\u0131cak ve kocaman g\u00fcl\u00fcmsermi\u015f gibi bakamazd\u0131. Di\u011ferleri gibi olurdu ya da kendi farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 eksiklik san\u0131p di\u011ferlerinden bile k\u00f6t\u00fc olabilirdi. Bu durumda, insanlar yoldan ge\u00e7erken s\u0131rf onun gibi farkl\u0131 bir canl\u0131yla foto\u011fraf \u00e7ekilebilmek i\u00e7in arabalar\u0131n\u0131 durdurma gereksinimi duymaz, t\u0131pk\u0131 birbirine benzeyen di\u011fer bitkilerde oldu\u011fu gibi sadece bak\u0131p ge\u00e7erlerdi. Ya da g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131\u2026 Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck m\u00fc g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 neden bu kadar dikkatimizi \u00e7ekip bizi kendine hayran b\u0131rak\u0131r? Sahi b\u00fct\u00fcn renkleri ayn\u0131 olsayd\u0131 da dikkatimizi bu kadar \u00e7ekebilir miydi? Ama o ayn\u0131 olmay\u0131 reddedip b\u00fct\u00fcn farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kucaklad\u0131. Bu sayede benzersiz olmay\u0131 ba\u015farabildi. Sadece sar\u0131 olmad\u0131, ye\u015fil de, k\u0131rm\u0131z\u0131 da\u2026 Hepsi oldu, b\u00fct\u00fcn farkl\u0131l\u0131klar\u0131yla benzersiz olmay\u0131 kabul etti. Zaten b\u00fct\u00fcn benzerli\u011fiyle bu kadar benzersiz olamazd\u0131\u2026 \u0130simlerimiz mesela, herkesin ismi ayn\u0131 olsa kendimizi bu ayn\u0131l\u0131klar heng\u00e2mesinin i\u00e7inde bulamazd\u0131k, hapsolurduk. Zaten hapsolmu\u015f insanlar\u0131n da \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kaybetme sebepleri benzer de\u011fil midir? Her anlamda hapishaneler birbirine benzemi\u015f, bir fark\u0131 kalmam\u0131\u015f insanlarla dolu de\u011fil mi? D\u0131\u015far\u0131daki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck; farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ister, benzerli\u011fi savunan insanlar da kendi hapishanelerinde kalmaya mahk\u00fbmdurlar. Benzer ya da ayn\u0131 su\u00e7lar\u0131 i\u015fleyen insanlar ayn\u0131 odan\u0131n i\u00e7inde ayn\u0131 ranzalarda yatmak zorunda kal\u0131rlar. Onlar gibi olmak istemeyen, fark\u0131 olan insanlar da her biri farkl\u0131 evlerde ve yataklarda rahat\u00e7a uyurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc farkl\u0131l\u0131k, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr; ayn\u0131l\u0131k ise mahk\u00fbmluk! Ya yeteneklerimiz! Onlar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde k\u00fc\u00e7\u00fcmseyemeyiz. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn i\u00e7indeki \u00f6z\u00fcn bir k\u0131sm\u0131 da yetenektir. Herkes ya\u015fam sanat\u0131n\u0131n sanat\u00e7\u0131lar\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, herkesin yeteneklerine g\u00f6re yapt\u0131\u011f\u0131 sanat da farkl\u0131 olur. Yeteneklerimizi g\u00f6rmezden gelip di\u011ferinin sanat\u0131na benzemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak hayatta sadece n\u00fcfus kimli\u011fiyle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren insanlar olabiliriz. Bu da sadece nefes al\u0131p verdi\u011fimiz s\u00fcrece bizimledir. Ama yeteneklerini fark edip benzersiz olmak isteyenlerin daha farkl\u0131 ve kal\u0131c\u0131 bir kimlikleri olur bu hayatta ve insan bu d\u00fcnyadan gitti\u011finde bile o ya\u015famaya devam eder, bizim varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bizden sonra da ya\u015fatabilir. \u015eimdi ben bu soruyu \u00f6nce kendime sormak istiyorum, ger\u00e7ekten de hayatta sadece nefes alabildi\u011fim s\u00fcrece mi var olmak istiyorum? Hay\u0131r. Ben ard\u0131mda \u201cben\u201d olabilmi\u015f izlerimi b\u0131rakmak istiyorum. Ama bu izlerimi birinin takip edip benim gibi olmas\u0131 i\u00e7in de\u011fil, benim b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m izlere basmadan kendi izlerini b\u0131rakabilmesi i\u00e7in istiyorum. Ya\u015fam sanat\u0131nda ne kadar farkl\u0131 ve etkileyici izler b\u0131rakabilirsek her birimiz o kadar kal\u0131c\u0131 da olabiliriz. Ge\u00e7icilik benzerlikten gelir, kal\u0131c\u0131l\u0131k ise ne kadar farkl\u0131 olabildi\u011fimizden\u2026 Mesela kakt\u00fcs\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnelim, di\u011ferlerinden ne kadar da farkl\u0131 bir t\u00fcr ve kendini onlardan ay\u0131ran yetene\u011fe sahip. Dikenleriyle benzersiz olup uzun s\u00fcre susuz kalabilme yetene\u011fiyle de kal\u0131c\u0131 olmay\u0131 ba\u015farabiliyor. Evet, kal\u0131c\u0131l\u0131k\u2026 Bu kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 di\u011ferlerinden farkl\u0131 olan yetene\u011fi sayesinde ba\u015farabiliyor. Zaten di\u011ferleri gibi olsayd\u0131 kal\u0131c\u0131 da olamazd\u0131. Hayat bize sunulan kocaman bir sahne, d\u00fcnya da bu sahnede olup bitenleri protokolden izleyen en \u00f6nemli seyirci bizler her biri farkl\u0131 rollerde oyuncular\u0131z, bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z da yeteneklerimiz sayesinde olu\u015fuyor. Yeteneklerimizi g\u00f6rmezden gelir de ba\u015fkas\u0131n\u0131n rol\u00fcn\u00fc \u00e7almak ya da onun gibi oynamak istersek sahnede sadece v\u00fccut olarak bulunabilir ve sahne \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman kendi \u00fczerimize \u00e7ekemeyiz, ba\u015fkas\u0131 gibi olmakta \u0131srar etti\u011fimiz s\u00fcrece, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00f6lgesi alt\u0131nda kal\u0131r\u0131z ve en \u00f6nemli seyirci olan d\u00fcnya g\u00f6lgede kalanlar\u0131 en \u00f6nden bile g\u00f6remez. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gezegende ve oynad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayat sahnesinde g\u00f6r\u00fclebilir olmak istiyorsak ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda sadece g\u00f6lgede var olmay\u0131 b\u0131rakmal\u0131, kendi yeteneklerimiz do\u011frultusunda kendi rol\u00fcm\u00fcz\u00fc en iyi ve farkl\u0131 \u015fekilde oynay\u0131p \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131zla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmal\u0131y\u0131z. O zaman oyun bitti\u011finde alk\u0131\u015flanan biz oluruz. Hi\u00e7bir seyirci \u00f6zellikle de d\u00fcnya alk\u0131\u015flananlar\u0131 unutmaz! Hayatta da unutulmak i\u00e7in ya\u015fam\u0131yoruz, bu y\u00fczden her zaman hat\u0131rda olmal\u0131y\u0131z. Bu da farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z sayesinde olur. \u015eimdi beynimize odaklanal\u0131m, neyi hat\u0131rlar sizce? Ayn\u0131 olanlar\u0131 \u00e7oktan unutmu\u015ftur. Ama farkl\u0131l\u0131klar \u00f6yle mi? Onlar unutulmaya tamamen uzakt\u0131r. Bir kitap okudu\u011fumuzda bile bu b\u00f6yledir, bize farkl\u0131 gelen yerlerin alt\u0131n\u0131 fosforlu kalemlerle \u00e7izeriz. Ayn\u0131 olanlar ise sadece okunmu\u015ftur. Sonra o kitab\u0131 bitirdi\u011fimizde akl\u0131m\u0131zda kalan, o alt\u0131 \u00e7izili yani di\u011fer c\u00fcmlelerden fark\u0131 olan yerlerdir. Tekrar okumak istedi\u011fimizde bile \u00e7izili yerleri okuruz, di\u011ferleri zaten ayn\u0131d\u0131r yani tekrar okumaya gerek yoktur. Ya da bir \u015fark\u0131 mesela\u2026 En \u00e7ok hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yer nakarat k\u0131sm\u0131 de\u011fil midir? \u00c7\u00fcnk\u00fc o k\u0131s\u0131m hat\u0131rda kalabilecek farkl\u0131l\u0131ktad\u0131r; ritmi, notalar\u0131 k\u0131saca etkisi farkl\u0131d\u0131r. \u015eark\u0131y\u0131 tekrar dinledi\u011fimizde veya s\u00f6yledi\u011fimizde en \u00e7ok o k\u0131sm\u0131 hat\u0131rlar\u0131z. Asl\u0131nda her fark bir yetene\u011fi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131r da bunlar\u0131 bize baz\u0131 durumlarda dolayl\u0131 bazense do\u011frudan g\u00f6sterir. Ben de zek\u00e2 ve yetenek etraf\u0131nda bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131, farkl\u0131 bi\u00e7imlerde anlatmak istedim. Yani hayatta yeteneklerimizin ve zek\u00e2m\u0131z\u0131n fark\u0131nda olup di\u011ferleri gibi de\u011fil de kendimiz gibi olmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. B\u00f6ylece kendimizi eksik ve yetersiz hissetmez, \u201cBenden olmad\u0131, ba\u015faramad\u0131m.\u201d gibi insan\u0131n kendini fark etmesini engelleyen, zek\u00e2s\u0131n\u0131 ve yeteneklerini k\u00fc\u00e7\u00fcmseyip s\u00f6m\u00fcren d\u00fc\u015f\u00fcncelere kap\u0131lmay\u0131z. Belki de bizler olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz noktadan sonra, di\u011ferlerinden ve di\u011ferleri gibi olmaktan kurtulup c\u00fcmleye b\u00fcy\u00fck harfle ba\u015flay\u0131p asl\u0131nda o zaman kendimizi fark edip \u201cben\u201d olabiliyoruz. Olmamaktan da korkmamal\u0131y\u0131z, insan b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc andan itibaren kendi gibi olmaya ba\u015fl\u0131yor; heybesi o zaman doluyor; \u00e7\u00fcnk\u00fc di\u011ferlerinden s\u0131yr\u0131l\u0131p kendi gibi olmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayanlar\u0131 koyuyor heybesine! Dolu dolu ya\u015famaya o zaman ba\u015fl\u0131yor. Sonu\u00e7ta ya\u015famak kelimesinin mastar\u0131 yani sonu herkes i\u00e7in ayn\u0131, \u00f6nemli olan bu kelimenin k\u00f6k\u00fcn\u00fc nas\u0131l farkl\u0131 k\u0131labildi\u011fimiz. Bu da parmak izlerimizden yans\u0131yan soyut yans\u0131malara da dikkat edip \u00f6nem vermekle olur. Unutmayal\u0131m ki farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n hepsi somut de\u011fil! Bu durumda di\u011ferlerine benzemekten ve ayn\u0131l\u0131ktan kurtulabilen yani \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe sar\u0131lm\u0131\u015f insanlar, soyut olan farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da alg\u0131lay\u0131p kendi somut varl\u0131\u011f\u0131yla birle\u015ftirip b\u00fct\u00fcn olmay\u0131 ba\u015farabilenlerdir. Yaz\u0131m\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda da bunu anlatmak istedim. Sonu\u00e7ta parmak izlerimizden direkt olarak g\u00f6rebildiklerimiz bizim somut olan farklar\u0131m\u0131z ve bu farklar\u0131 \u00e7o\u011fu insan zaten g\u00f6rebiliyor. \u00d6nemli olan dolayl\u0131 olarak alg\u0131lamam\u0131z gereken yani bize kendini do\u011frudan g\u00f6stermeyen parmak izlerimizden yans\u0131yan soyut farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z. Hayatta bu yans\u0131may\u0131 fark edip kendi hayat sahnesinde rol al\u0131rken bunu \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yapabilen insanlar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olabilmek i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131nmaktan kurtulup kendine has yans\u0131malar\u0131yla dikkatleri \u00fczerine toplay\u0131p oyunun sonunda sahnede ayakta alk\u0131\u015flanan ki\u015fi olabilecektir. Daha \u00f6ncede d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp belirtti\u011fim gibi hayat sahnesinde hepimiz \u201cYa\u015famak\u201d adl\u0131 oyunu oynuyoruz. Ama kimileri ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda g\u00f6lgede kalacak, kimileriyse kendi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla oyun sonunda alk\u0131\u015flanacak! Bu da soyut farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n yans\u0131mas\u0131n\u0131 fark etmekle olacakt\u0131r!<\/p>\n\n\n\n
Oyun bitti\u011finde kendi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 sayesinde fark edilip alk\u0131\u015flanmak isteyen oyuncu\u2026<\/p>\n\n\n\n
Yazar: Cansu Akyayla <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
”Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gezegende ve oynad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayat sahnesinde g\u00f6r\u00fclebilir olmak istiyorsak ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda sadece g\u00f6lgede var olmay\u0131 b\u0131rakmal\u0131, kendi yeteneklerimiz do\u011frultusunda kendi rol\u00fcm\u00fcz\u00fc en iyi ve farkl\u0131 \u015fekilde oynay\u0131p \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131zla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmal\u0131y\u0131z.”<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":2749,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[],"yoast_head":"\n