Travma Odakl\u0131 Psikososyal Destek Ekibi; bu sorular\u0131 kendine dert edinmis\u0327 ve bu sorular\u0131n cevaplar\u0131na kafa yoran, ortaya bir c\u0327o\u0308zu\u0308m sunmak isteyen go\u0308nu\u0308llu\u0308 bir ekiptir. 2016 y\u0131l\u0131nda Adana-Mersin’de kurulmus\u0327tur. 4 y\u0131l\u0131 as\u0327k\u0131n su\u0308rede 56 psikoloji o\u0308g\u0306rencisi yetis\u0327tirmis\u0327; 1.000\u2019den fazla kis\u0327iye go\u0308nu\u0308llu\u0308 destek sag\u0306lam\u0131s\u0327t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
![\"\"](\"http:\/\/www.tpocg.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/1.jnr_.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n2-) 4 y\u0131ld\u0131r faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcren Travma Odakl\u0131 Psikososyal Destek Ekibi k\u0131saca TOPDES\u2019in amac\u0131 nedir?<\/p>\n\n\n\n
Temel amac\u0131m\u0131z: Psikoloji biliminin insana hizmet etmesi ve nihayetinde topluma faydal\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Yas\u0327, cinsiyet, din, dil, \u0131rk hic\u0327bir ayr\u0131m go\u0308zetmeksizin toplumun her kesiminde fark\u0131ndal\u0131k olus\u0327turmaya c\u0327al\u0131s\u0327makt\u0131r. Yaymaya c\u0327al\u0131s\u0327\u0131lan fark\u0131ndal\u0131g\u0306\u0131n temeli; koruyucu ve o\u0308nleyici c\u0327al\u0131s\u0327malar\u0131 kapsamaktad\u0131r.
\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz co\u011frafyada; toplu g\u00f6\u00e7 ile ya\u015fanan m\u00fclteci sorunu, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz b\u0131rak\u0131lan LGBT\u0130 bireylere y\u00f6nelik nefret s\u00f6ylemleri ve cinayetleri, bir\u00e7ok sekt\u00f6rde ya\u015fanan i\u015f cinayetleri, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet, \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ihmalden ve cinsel istismardan kaynaklanan travmalar, do\u011fal afetlerden kaynaklanan travmalar gibi ya\u015fanan bir\u00e7ok travmatik durum \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktam\u0131z\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz co\u011frafyada; toplu g\u00f6\u00e7 ile ya\u015fanan m\u00fclteci sorunu, ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz b\u0131rak\u0131lan LGBT\u0130 bireylere y\u00f6nelik nefret s\u00f6ylemleri ve cinayetleri, bir\u00e7ok sekt\u00f6rde ya\u015fanan i\u015f cinayetleri, kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet, \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ihmalden ve cinsel istismardan, do\u011fal afetlerden kaynaklanan travmalar gibi ya\u015fanan bir\u00e7ok travmatik durum \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktam\u0131z\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
3-) Koruyucu-\u00f6nleyici \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n neler hedeflediklerini anlatabilir misiniz?<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda bunu, koruyucu-\u00f6nleyici \u00e7al\u0131\u015fmalar ve krize m\u00fcdahale perspektifinden ele almak daha do\u011fru olacakt\u0131r. Kriz; bir bireyin, grubun, \u00f6rg\u00fct\u00fcn ya da toplulu\u011fun normal i\u015flevlerini yerine getirmesini engelleyen ve acil ilgi ve \u00e7\u00f6z\u00fcm gerektiren, s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131, beklenmeyen bir durum ya da ani de\u011fi\u015fiklik bi\u00e7iminde tan\u0131mlanabilir.
<\/p>\n\n\n\n
Kriz sadece do\u011fal afetler veya ter\u00f6r olaylar\u0131 sonucu ya\u015fananlardan ibaret de\u011fildir. Bir okulda, okul servisinin kaza yapmas\u0131, bir \u00f6\u011frenci\/\u00f6\u011fretmen kayb\u0131 ya da yaralanmas\u0131, bir kazaya tan\u0131k olma gibi olaylar da krize sebep olabilir.
<\/p>\n\n\n\n
Geli\u015fimsel krizler, alkol-ila\u00e7 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, uyu\u015fturucu kullan\u0131m\u0131, anne baban\u0131n bo\u015fanmas\u0131, cinsel-fiziksel ya da psikolojik istismar, bir yak\u0131n\u0131n kaybedilmesi, a\u011f\u0131r hastal\u0131klar, sosyal rol ya da ortam\u0131n de\u011fi\u015fmesi, intihar, kendine zarar verme davran\u0131\u015f\u0131, ergen hamileli\u011fi, yeme bozukluklar\u0131 gibi krizler bireysel bazda m\u00fcdahale gerektiren durumlard\u0131r.
<\/p>\n\n\n\n
Ayr\u0131ca 8 aydan beri \u00fclke olarak bizim de m\u00fccadele etti\u011fimiz, geri kalan t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n da etkilendi\u011fi ve m\u00fccadele etti\u011fi bir pandeminin ortas\u0131nday\u0131z. Vir\u00fcs salg\u0131n\u0131nda da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar, \u015fiddet olaylar\u0131, do\u011fal ve \u00e7evresel felaketler gibi durumlar insanlar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc etkileyecek nitelikte ve bireysel m\u00fcdahalenin yan\u0131 s\u0131ra toplu m\u00fcdahaleyi de gerektiren kriz durumlar\u0131d\u0131r.
<\/p>\n\n\n\n
Krize do\u011fru m\u00fcdahale i\u00e7in \u00f6ncelikle her t\u00fcr ve kademede m\u00fcdahale ekiplerinin kurulmas\u0131, ekiplerin g\u00f6revlerinin belirlenmi\u015f olmas\u0131, krizin t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re uygulanacak program\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve i\u015fletilmesi gerekir. 4-) Bir hafta kadar \u00f6nce \u00fclke olarak b\u00fcy\u00fck bir do\u011fal afet ya\u015fad\u0131k: \u0130zmir depremi. B\u00f6ylesine zorlay\u0131c\u0131 deprem ve di\u011fer do\u011fal afetlerde de sizce, do\u011fru uygulanan psikolojik ilk yard\u0131m nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r? Bu ilk yard\u0131m kimler taraf\u0131ndan uygulanabilir?<\/p>\n\n\n\n Ya\u015fanan travmatik olay\u0131n hemen ard\u0131ndan \u00f6nceli\u011fi olay\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 stres ve s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 azaltmak olan, bireylerin i\u015flevselliklerini devam ettirebilmeleri ve ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmelerini sa\u011flamak amac\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilen psikososyal m\u00fcdahaleye psikolojik ilk yard\u0131m (P\u0130Y) diyoruz. Yani bir kaza an\u0131nda nas\u0131l ki suni teneff\u00fcs, kalp masaj\u0131 gibi fiziki ilk yard\u0131m yap\u0131yorsak psikolojik ilk yard\u0131m da olay\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 stresin verdi\u011fi ya da verebilece\u011fi olumsuz etkileri en aza indirmek odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Travmatik olaylardan sonra sinir sistemimiz, bizi ormanda bir kaplan kovalam\u0131\u015f\u00e7as\u0131na alarm durumuna ge\u00e7er ve her \u015feyi tehdit olarak alg\u0131lamaya ba\u015flar. Bedenimizin de bu durumla ba\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131 zorla\u015f\u0131r. Bu noktada olay\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 stresi azaltmak bize i\u015flevselli\u011fimizi geri kazand\u0131r\u0131r. Bu da sonras\u0131nda geli\u015febilecek travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu (TSSB) ihtimalini azalt\u0131r. Psikolojik ilk yard\u0131m, olay\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 stres ve s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 azaltarak olay sonras\u0131 TSSB geli\u015fmemesi i\u00e7in elimizdeki en \u00f6nemli kaynaklardan birisidir.<\/p>\n\n\n\n Psikolojik ilk yard\u0131m herkes taraf\u0131ndan yap\u0131labilir, yap\u0131lmas\u0131 da gereklidir. Ancak bu noktada bir \u015feyin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek isterim; psikolojik ilk yard\u0131m bir terapi de\u011fildir, neyin ne oldu\u011funu \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir g\u00f6r\u00fc\u015fme de\u011fildir. Bu sebeple psikolojik ilk yard\u0131m e\u011fitimi alm\u0131\u015f olan herkes bunu yapabilir, psikolog\/psikiyatr\/terapist olmaya gerek yoktur. Bu anlamda \u00f6zellikle \u00f6\u011fretmenlerin psikolojik ilk yard\u0131mda bulunmay\u0131 \u00f6\u011frenmelerinin \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu noktada ilerleyen zamanlarda bir projemiz de olacak. De\u011ferli \u00f6\u011fretmenlerimizin ekibimizin hesab\u0131n\u0131 takipte kalmalar\u0131n\u0131 isteriz.<\/p>\n\n\n\n Peki, psikolojik ilk yard\u0131m nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r derseniz \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz. \u00d6ncelikle kriz durumdaki insanlar kayg\u0131l\u0131, \u00fczg\u00fcn ya da \u015fa\u015fk\u0131n olabilirler. Ya\u015fananlar i\u00e7in kendilerini su\u00e7layabilirler. Sakin ve anlay\u0131\u015fl\u0131 olmam\u0131z, kar\u015f\u0131m\u0131zdaki insanlara hem kendilerini g\u00fcvende hissettirecek hem de anla\u015f\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 hissettirecektir. Bu kapsamda neler yapabiliriz? Ki\u015filerin temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00f6zellikle deprem b\u00f6lgesinde \u00e7ad\u0131r, yiyecek, temiz su gibi ihtiyac\u0131 olanlar\u0131 oraya y\u00f6nlendirmek de psikolojik ilk yard\u0131md\u0131r. Bunun yan\u0131nda ki\u015fileri zorlamadan bak\u0131m ve destek sa\u011flamak (bir ihtiyac\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak, yemek\/su gibi bir ihtiya\u00e7lar\u0131 olursa kar\u015f\u0131lamak), ihtiya\u00e7lar\u0131 ve kayg\u0131lar\u0131 belirlemek, insanlar\u0131 konu\u015fmaya zorlamadan dinlemek (ki\u015fi ne anlatmak istiyorsa, ne oldu ne oldu gibi ki\u015fileri zorlamadan), bireyleri rahatlat\u0131p sakinle\u015fmelerine yard\u0131mc\u0131 olmak, insanlar\u0131n bilgi edinmesi, hizmetlere ve sosyal desteklere ula\u015fmalar\u0131 i\u00e7in yard\u0131m sa\u011flamak (\u00f6ncesinde bilgileri l\u00fctfen teyit edin), ki\u015fileri gelecekteki olas\u0131 zararlardan korumak gibi \u015feyleri sayabiliriz. Bunlar\u0131 yaparken 3 ad\u0131mda ilerlemek \u00f6nemli. \u015e\u00f6yle bir yol haritas\u0131 \u00e7izebiliriz: \u0130lk ad\u0131m olarak g\u00fcvenli\u011fi kontrol edin. Acil temel ihtiyac\u0131 olanlar\u0131 kontrol edin ve ard\u0131ndan ciddi stres tepkileri veren insanlar\u0131 kontrol edin. \u0130kinci ad\u0131m olarak deste\u011fe ihtiyac\u0131 olabilecek insanlarla konu\u015fun. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve kayg\u0131lar\u0131n\u0131 sorun. \u0130nsanlar\u0131 konu\u015fmaya zorlamadan anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 dinleyin. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ad\u0131m olarak insanlara bilgi edinmeleri, hizmetlere ve sosyal desteklere ula\u015fmalar\u0131 i\u00e7in yard\u0131m sa\u011flay\u0131n. Teyit edilmi\u015f bilgileri ihtiyac\u0131 olanlara ula\u015ft\u0131r\u0131n. Sosyal destek kaynaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k olmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n. Problemleriyle ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmelerine destek olun.<\/p>\n\n\n\n 5-) Do\u011fru \u015fekilde yap\u0131lan psikolojik ilk yard\u0131m\u0131n travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011funa etkisini anlatabilir misiniz?<\/p>\n\n\n\n \u00dclkemizde son zamanlarda ya\u015fanan afet olaylar\u0131 ve \u00fclkemizin gerek co\u011frafi gerekse stratejik konumundan dolay\u0131 travmaya a\u00e7\u0131k bir co\u011frafya olmas\u0131 sebebi ile travmatik olaylar sonras\u0131 yap\u0131lacak psikososyal m\u00fcdahaleler \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Bu psikososyal m\u00fcdahalelerin i\u00e7inde \u00f6zellikle psikolojik ilk yard\u0131m, gerek D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc gerekse \u00e7e\u015fitli kurum ve kurulu\u015flar\u0131n \u00f6nermekte oldu\u011fu bir yakla\u015f\u0131m bi\u00e7imidir. Psikolojik ilk yard\u0131m; afet, kaza, ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 veya bireysel\/toplumsal d\u00fczeyde olumsuz sonu\u00e7lara neden olacak herhangi bir olay s\u0131ras\u0131nda ya da sonras\u0131nda yap\u0131lan bir \u00e7e\u015fit erken d\u00f6nem psikososyal m\u00fcdahale yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r (Brymer ve ark. 2006). Psikolojik ilk yard\u0131m sayesinde ki\u015filerin fiziksel ve psikolojik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131, g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve var olan temel do\u011fal iyile\u015fme s\u00fcre\u00e7lerinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile uzun d\u00f6nemde travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu ya\u015fama durumunu \u00f6nlemek konusunda olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 6)Travmatize olmu\u015f bir bireye yak\u0131n \u00e7evresi nas\u0131l yakla\u015fmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n Her insan, her ya\u015fant\u0131 biricik ve \u00f6zeldir. Haliyle her travmatik ya\u015fant\u0131; ki\u015filerde ayn\u0131 tepkiyi, ayn\u0131 yo\u011funlukta ve ayn\u0131 zamanda yaratmaz. Fakat yine de ne zaman olursa olsun akl\u0131m\u0131z\u0131n bir kenar\u0131nda durabilecek baz\u0131 yakla\u015f\u0131mlar vard\u0131r: Travmatize olmu\u015f ki\u015fiye sosyal destek sa\u011flamak ve onun yan\u0131nda oldu\u011fumuzu ona hissettirmek; e\u011fer ki\u015fi do\u011fal afet kaynakl\u0131 bir travmatik ya\u015fant\u0131ya maruz kalm\u0131\u015fsa ya\u015fananlar\u0131n kimsenin su\u00e7u olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamak; sab\u0131rl\u0131 ve anlay\u0131\u015fl\u0131 olmak; konu\u015fmak, su\u00e7lay\u0131c\u0131 ve yarg\u0131lay\u0131c\u0131 olmadan ki\u015fiyi anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir yerden onu dinlemek, ona e\u015flik etmek, duygular\u0131n\u0131 ya\u015fayabilece\u011fi, bast\u0131rmayaca\u011f\u0131 g\u00fcvenli bir alan yaratmak; onun bir anda \u201cnormal\u201d, eskisi gibi davranmas\u0131n\u0131 beklememek \u00e7\u00fcnk\u00fc biliyoruz ki travma anormal duruma kar\u015f\u0131 verilen normal tepkidir; e\u011fer ki\u015fi konu\u015fmak istemiyor ise bu duruma sayg\u0131 duymak konu\u015fmaya ve konu\u015fturmaya zorlamamak, sorular sormamak; ki\u015fi travmatik ya\u015fant\u0131dan kaynakl\u0131 kontrol duygusunu kaybetti\u011finden rutinlerine d\u00f6nemeyebilir, bu konuda ki\u015finin rutinlerine d\u00f6nmesine yard\u0131mc\u0131 olmak; ki\u015finin ne zaman bir uzman deste\u011fi almas\u0131 gerekti\u011fini bilebilmeniz i\u00e7in onun tepkilerini, belirtilerini, belirtilerin \u015fiddeti ve s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 takip etmek; tutamayaca\u011f\u0131n\u0131z ve bilemedi\u011finiz s\u00f6zler vermek (bir daha deprem olmayacak vb.) travmatize olmu\u015f bir ki\u015fiye yakla\u015f\u0131mda akl\u0131m\u0131zda bulunmas\u0131 gereken temel yakla\u015f\u0131mlardand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 7) TOPDES olarak do\u011fal afetlerde yo\u011fun saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z var. Deneyimlerinizden yola \u00e7\u0131karak \u015fu an sahada olan insanlar\u0131n dikkat etmesi gereken noktalar sizce nelerdir?<\/p>\n\n\n\n En \u00f6nemli ve en hassas oldu\u011fumuz konulardan biri de budur. Bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda s\u0131ralayaca\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 maddeler; afetlerde ortak davran\u0131\u015f kurallar\u0131 ve etik ilkeler ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda da de\u011ferlendirebilir. Kendisine iyi gelecek diye sahaya gitmemek, zarar vermemek, insanl\u0131k, tarafs\u0131zl\u0131k, g\u00f6n\u00fcll\u00fc hizmet, insan onuruna sayg\u0131, ayr\u0131m g\u00f6zetmemek, ger\u00e7ekleri s\u00f6ylemek, toplum kat\u0131l\u0131m\u0131 ve hizmetleri \u00f6nceliklendirmek ilkelerini g\u00f6zetmektir. Sahaya gitmeden evvel travmatik ya\u015fant\u0131n\u0131n etkiledi\u011fi toplumun yap\u0131s\u0131n\u0131, ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131, de\u011ferlerini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc bilmek, sahada badi usul\u00fc ile \u00e7al\u0131\u015fmak, bir haftadan uzun sahada kalmamak, kendisinden sonra gelecek ekipler i\u00e7in d\u00fczenli rapor tutmak, saha \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 olarak mutlaka her ak\u015fam g\u00fcn sonu toplant\u0131s\u0131 d\u00fczenlemek ve yerine getirilemeyecek s\u00f6zler vermemek en \u00f6nemli unsurlar aras\u0131ndad\u0131r. Ve tabii ki de \u00f6zbak\u0131m!<\/p>\n\n\n\n 8- ) Pandemiden dolay\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczde uzun bir online s\u00fcre\u00e7 var. Bu s\u00fcre\u00e7te online olarak neler yap\u0131labilir? Haberleri takip etme ve sosyal medyay\u0131 kullanma \u015feklimiz sizce nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n \u00d6ncelikle, d\u00fcnyadaki ya\u015fam\u0131n pandemi sonras\u0131nda tekrar eskisi gibi olmayaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek gerekiyor. Bu s\u00fcre\u00e7le t\u00fcm d\u00fcnya online sisteme ayak uydurmaya \u00e7al\u0131\u015fmakla birlikte \u00f6zellikle sosyal medya kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek d\u00fczeylere ula\u015ft\u0131. Bu durum beraberinde ili\u015fkilerin ve ileti\u015fimin online \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine do\u011fru gitmektedir. Bu konuya \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekmek istiyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc insan, ili\u015fkisel bir varl\u0131k olmakla birlikte duygular\u0131n\u0131 reg\u00fcle etmek ve zorlu durumlarla ba\u015f etmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 yeg\u00e2ne \u015feyi -ili\u015fkileri- online olarak s\u00fcrd\u00fcrmek bir\u00e7ok sorunu beraberinde getirebilir. Bunun i\u00e7in \u00f6nerebilece\u011fim en \u00f6nemli \u015fey, yaz\u0131l\u0131 ileti\u015fimi kurmak yerine telefonla veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fc\u015fmek olacakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc ses veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yolu ile kuraca\u011f\u0131m\u0131z ili\u015fkiler ve ileti\u015fim daha \u00e7ok adapte olmam\u0131z\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131 gibi duygular\u0131m\u0131z\u0131 da daha h\u0131zl\u0131 reg\u00fcle etmemize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 9) Travmatize oldu\u011fu apa\u00e7\u0131k ortada olan bir birey var diyelim, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duygular\u0131 ve tetiklemeleri ink\u00e2r ediyor. O bireye nas\u0131l yakla\u015fmam\u0131z gerekiyor?<\/p>\n\n\n\n \u0130nk\u00e2r, bu tip durumlarda s\u0131k\u00e7a rastlanabilen bir s\u00fcre\u00e7tir. Bunun alt\u0131nda bir\u00e7ok dinamik s\u00f6z konusudur. Bu durumda bireye, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 durumun anormal bir duruma verdi\u011fi normal tepkiler oldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Travma ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 travmaya kar\u015f\u0131 verebilece\u011fi tepkiler konusunda ki\u015fiye psikoe\u011fitim verilmelidir. Bu s\u00fcre\u00e7te ona ne yard\u0131mc\u0131 olabilir bunun \u00fczerinde durulabilir. Psikoe\u011fitimden hemen sonra ya da daha sonra ki\u015fi, psikolojik destek talep etti\u011fi takdirde destek verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n 10-) Psikososyal destek ama\u00e7l\u0131 yap\u0131lan sahalar\u0131n genelde tek seferlik yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n d\u00fczenli bir \u015fekilde y\u0131llara b\u00f6l\u00fcnerek yap\u0131lmas\u0131n\u0131n nas\u0131l bir faydas\u0131 oluyor?<\/p>\n\n\n\n Bu asl\u0131nda \u00e7ok k\u0131ymetli bir konu \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar, bize verilen psikososyal deste\u011fin devam etmesinin TSSB geli\u015fiminde \u00f6nemli oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. 2008 y\u0131l\u0131nda \u00c7in\u2019in Si\u00e7uan eyaletinde ger\u00e7ekle\u015fen 7.8 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremin sonras\u0131nda \u00e7ocuklarla 4 y\u0131l s\u00fcren boylamsal bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (Liang, Cheng, Zhou & Liu, 2019). Bu \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re, akran sosyal deste\u011fi ve psikolojik hizmetler gibi daha olumlu deste\u011fe sahip olan okuldaki \u00f6\u011frenciler psikolojik hizmetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6rece zay\u0131f olan okuldaki \u00f6\u011frencilere g\u00f6re daha y\u00fcksek oranda bir iyile\u015fme g\u00f6stermi\u015ftir. Bu y\u00fczden psikososyal deste\u011fi uzun zamana yaymak TSSB semptomlar\u0131n\u0131 azaltma konusunda \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n 11-)Bir \u00e7ocuk her \u015feyi ebeveynlerinin g\u00f6z\u00fcnden g\u00f6rerek kendi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u015fekillendirir. Bu a\u00e7\u0131dan \u00e7ocuklar\u0131n depremi en sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde atlatabilmesinde ebeveynler b\u00fcy\u00fck rol oynar. O h\u00e2lde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir deprem ge\u00e7mi\u015fi i\u00e7in ebeveynler \u00e7ocuklar\u0131na nas\u0131l yakla\u015fmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n \u00d6ncelikle ebeveyn-\u00e7ocuk ili\u015fkisinde her zaman en \u00f6nemli nokta, \u00e7ocu\u011fun ya\u015f\u0131na uygun olarak \u00e7ocu\u011fa kar\u015f\u0131 \u015feffaf olunmas\u0131d\u0131r. Depremi ya\u015fayan \u00e7ocuklar\u0131n b\u00f6yle d\u00f6nemlerde ani irkilmeleri, endi\u015felenmeleri, ebeveyne s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya tutunma istekleri ya da s\u00fcrekli hareket halinde olmalar\u0131 normaldir. B\u00f6yle durumlarda ebeveynler taraf\u0131ndan depremin asl\u0131nda ya\u011fmur ya\u011fmas\u0131, \u015fim\u015fek \u00e7akmas\u0131 gibi do\u011fal bir do\u011fa olay\u0131 oldu\u011fu; bundan herkesin korktu\u011fu ve bu y\u00fczden etrafa ko\u015fu\u015ftu\u011fu ancak bunlar\u0131n \u00e7ok normal oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Bununla beraber, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 anda art\u0131k g\u00fcvende ve kontrolde olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek \u00e7ocuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fananlar\u0131 anlamland\u0131rmada kolayl\u0131k sa\u011flayacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te ebeveyn de kendi duygusunu kabul ederek \u00e7ocu\u011fun korkusuna ve duygular\u0131na alan a\u00e7abilmeli, \u00e7ocuk korkuyorsa \u201ckorkmana gerek yok\u201d gibi bir c\u00fcmle ile \u00e7ocu\u011fun duygusu reddedilmemelidir. \u00c7ocuk; istedi\u011fi zaman, g\u00fcvendi\u011fi bir yeti\u015fkine depremle ilgili sorular\u0131n\u0131 sorabilece\u011fini, korkular\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilece\u011fini bilmesi de \u00f6nemli bir noktad\u0131r. Bu gibi olaylardan sonra \u00e7ocuklar\u0131n bol bol oyun oynamas\u0131na izin vermek, \u00e7ocuk e\u011fer oyunlar\u0131nda depremi ya da ya\u015fananlar\u0131 canland\u0131r\u0131yorsa onu k\u0131s\u0131tlamamak da sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir deprem ge\u00e7mi\u015fi i\u00e7in de yarar sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 12-) R\u00f6portaj\u0131m\u0131za zaman ay\u0131rarak sorular\u0131m\u0131z\u0131 yan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz. Son olarak okuyucular\u0131m\u0131za neler s\u00f6ylemek istersiniz?<\/p>\n\n\n\n Bize burada kendimizi anlatma ve dayan\u0131\u015fma a\u011f\u0131m\u0131z\u0131 duyurma\/b\u00fcy\u00fctme f\u0131rsat\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in biz TP\u00d6\u00c7G ailesine \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederiz. Dayan\u0131\u015fma ile, <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ak\u0131l Defterim’in R\u00f6portajlar k\u00f6\u015fesinde Travma Odakl\u0131 Psikososyal Destek Ekibi k\u0131saca TOPDES ile kar\u015f\u0131n\u0131zday\u0131z! <\/p>\n \u2018\u2018Travma bir gu\u0308c\u0327su\u0308zlu\u0308k ac\u0131s\u0131, bir c\u0327aresizlik h\u00e2lidir.”\u00a0 c\u00fcmlesiyle ba\u015flayan r\u00f6portaj\u0131m\u0131zda “PS\u0130KOSOSYAL VE AFET” konusunu TOPDES ile masaya yat\u0131rd\u0131k. Ekibin amac\u0131ndan ve hedeflerinden psikolojik ilk yard\u0131ma ve TSSB’ye kadar pek \u00e7ok konuyu irdeledik. <\/p>\n “Psikososyal ve Afet” gibi hassas bir konuda fark\u0131ndal\u0131k geli\u015ftirmek i\u00e7in herkese bilin\u00e7li okumalar!<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2708,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,10],"tags":[],"yoast_head":"\n
Bu haz\u0131rl\u0131k, Psikososyal Koruma \u00d6nleme ve Krize M\u00fcdahale Ekibi\u2019nin kurulmas\u0131 ve planlamalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ile sa\u011flan\u0131r. Yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar ile etkilenenlerin m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa zamanda g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam d\u00fczenlerine kademeli olarak d\u00f6nerek krizin etkileri ile ba\u015fa \u00e7\u0131kmalar\u0131 hedeflenmektedir. Koruyucu-\u00f6nleyici \u00e7al\u0131\u015fmalar; kriz durumu ve travmatik strese maruz kalan bireylerin yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalarla psikolojik olarak iyile\u015fme s\u00fcre\u00e7lerine e\u015flik ederek kendi s\u00fcre\u00e7lerini yap\u0131land\u0131rmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n![\"Ak\u0131l](\"http:\/\/www.tpocg.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/2.jr_-1.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"http:\/\/www.tpocg.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/3.jnr_.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n
2016 y\u0131l\u0131ndan bu yana yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalarda \u00f6zellikle dayan\u0131\u015fma vurgusu yapmakta ve dayan\u0131\u015fman\u0131n iyile\u015ftiricili\u011fi \u00fczerinde durmaktay\u0131z. Travmatik bir olaydan sonra olay\u0131n psikolojik, hukuki, ekonomik, politik, sosyolojik gibi bir\u00e7ok boyutuyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Sahaya indi\u011finizde bir yandan travmatik olaya ili\u015fkin mahkeme s\u00fcreci ba\u015flarken\/devam ederken bir yandan sahra tuvaleti kaz\u0131labilir. Bireyin biyopsikososyal bir varl\u0131k oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak ihtiya\u00e7lar\u0131 h\u0131zl\u0131 okuyup organize bir \u015fekilde m\u00fcdahalelere ba\u015flaman\u0131z gerekir. Her meslek \u00f6rg\u00fct\u00fc kendi perspektifinden olay\u0131 ele al\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 organizasyonun bir par\u00e7as\u0131 olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcr. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7lerin organize bir bi\u00e7imde ve hak temelli olmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilir. Psikolojik destek bu \u00e7al\u0131\u015fmalardan sadece biridir. Bu noktada Travma Odakl\u0131 Psikososyal Destek Ekibi olarak bizler, y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalarda hak temelli \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6zeterek ve hak savunuculu\u011fu yaparak hareket etmekteyiz. Psikolojik travma \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken i\u015fin sadece psikolojik boyutunu de\u011fil sosyolojik, ekonomik, politik, toplumsal haf\u0131za, bellek gibi bir\u00e7ok boyutunu ele alarak ilgili olu\u015fumlarla organize bir \u015fekilde hareket etmeye \u00f6zen g\u00f6steririz. Psikolojik travma alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak isteyen okuyucular\u0131m\u0131za organize bir h\u00e2lde hak temelli \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ehemmiyetini vurgulamak isteriz. Ve tekrardan dayan\u0131\u015fma iyile\u015ftirir ve de ya\u015fat\u0131r demek istiyoruz.<\/p>\n\n\n\n
TOPDES<\/p>\n\n\n\n