(Bu yaz\u0131n\u0131n okunma s\u00fcresi yakla\u015f\u0131k 3 dakika s\u00fcrmektedir.)<\/p>\n\n\n\n
Son iki haftad\u0131r g\u00fcndemde s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, hem \u0130stanbul hem de Ankara \u00dcniversitesi a\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretim fak\u00fcltesinde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fc hakk\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar devam etmekte. Peki bu konunun de\u011feri ve \u00f6nemi nedir?<\/p>\n\n\n\n
Psikoloji, 4 y\u0131ll\u0131k lisans e\u011fitimi s\u00fcrecinde i\u00e7erisinde uygulamal\u0131 derslerin bulundu\u011fu, \u00f6\u011frencilere \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme becerilerinin kazand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bir\u00e7ok \u00fcniversitede \u00f6\u011frencilerin staj yapma ve tez yazma s\u00fcrecinden ge\u00e7irildi\u011fi, onlarca alana ayr\u0131lan ve yayg\u0131n kan\u0131n\u0131n aksine T\u00fcrk Psikologlar Derne\u011fi taraf\u0131ndan akredite edilmi\u015f \u00fcniversitelerin EA alan\u0131nda y\u00fcksek puan ve iyi s\u0131ralamalarda al\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Psikoloji, \u00f6\u011frencilere 4 y\u0131ll\u0131k lisans e\u011fitimi i\u00e7erisinde bile ancak birka\u00e7 metrekaresinin g\u00f6sterilebildi\u011fi b\u00fcy\u00fck bir denizdir. Mezunlar, bu 4 y\u0131ll\u0131k e\u011fitimden sonra se\u00e7tikleri alanlarda uzmanla\u015fmak ve bilgilerini artt\u0131rmak \u00fczere \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve deneyimlerini s\u00fcrekli devam ettirmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Psikoloji bilimi her ne kadar bireyi incelese de, bireylerin bir toplumu olu\u015fturan her bir par\u00e7ay\u0131 temsil etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bu alan\u0131n \u00f6nemi herkesi yak\u0131ndan ilgilendirmelidir. Bu ba\u011flamda, psikolog olmak beraberinde alan\u0131nda yetkin olmay\u0131, pratik beceriye ve ileti\u015fim becerilerine sahip olmay\u0131 gerektirmektedir. \u0130lgilendi\u011fi alan insan olan dinamik bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn, y\u00fcz y\u00fcze e\u011fitim ve deneyim olmaks\u0131z\u0131n okunmas\u0131 bu \u00f6zelliklere sahip nitelikli psikologlar\u0131n yeti\u015fmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc t\u0131kayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizde ne yaz\u0131k ki insan bilimleriyle ilgili alanlarda nitelikli ve alan\u0131nda yetkin bireyler konusunda eksiklikler bulunmaktad\u0131r. Psikoloji de yava\u015f yava\u015f bu alanlar aras\u0131nda yerini almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun bir\u00e7ok nedeni var, ben akl\u0131ma gelen en \u00f6nemli nedenlerden bahsetmek istiyorum.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6ncelikle \u015fu anda psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u00fclkemizde baz\u0131lar\u0131n\u0131n kontenjan\u0131 dahi dolmam\u0131\u015f 102 farkl\u0131 lisans program\u0131nda bulunmaktad\u0131r. \u0130lk ba\u015fta 30-40 aras\u0131 kontenjanla al\u0131m yap\u0131l\u0131yorken bir\u00e7ok \u00fcniversitede bu rakam zamanla 60-70\u2019in \u00fczerine \u00e7\u0131km\u0131\u015f; en son 100-110 civar\u0131 al\u0131ma ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum hem kontenjanlar\u0131n hem de e\u011fitim veren kurumlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde her ge\u00e7en y\u0131l mezun say\u0131s\u0131 artmakla birlikte \u00f6\u011frencilere verilen e\u011fitimin kalitesi d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130kinci bahsedece\u011fim konu, yine s\u0131kl\u0131kla ele\u015ftirilen bir konudur. Sosyal medyan\u0131n da hayatlar\u0131m\u0131zla i\u00e7selle\u015ftirilmesiyle birlikte ba\u015fta Instagram, Facebook gibi pek \u00e7ok mecrada parayla \u201csertifikal\u0131\u201d e\u011fitim sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Bu e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n yeterince denetlenmedi\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131m; kimisi e\u011fitime ald\u0131klar\u0131 ki\u015filerin psikolog olup olmamas\u0131na bakm\u0131yor bile. Bunun yan\u0131nda ba\u015fka ba\u015fka b\u00f6l\u00fcmlerden mezun olanlar\u0131n, bu tarz kurumlardan ald\u0131klar\u0131 e\u011fitimlerle \u201cterapi\u201d yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz, kald\u0131 ki \u201cterapist\u201d olabilmek ve \u201cterapi\u201d yapabilmek i\u00e7in bile klinik psikoloji alan\u0131nda y\u00fcksek lisans yapm\u0131\u015f olmak gerekmekteyken yani terapi uygulayabilmek i\u00e7in sadece psikoloji mezunu olmak bile yeterli de\u011filken bu hareket yasal olmamakla birlikte toplumun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla oynamakt\u0131r. Yine sosyal medyada s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir durum olarak, e\u011fitimini nereden ald\u0131\u011f\u0131 belirsiz sertifikalarla \u201cki\u015fisel geli\u015fim uzman\u0131\u201d ve \u201cya\u015fam ko\u00e7u\u201d gibi unvanlarla terapi ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden ki\u015filer bulunmaktad\u0131r. Bu insanlar psikoloji mezunlar\u0131n\u0131n kendi mesleklerini icra etmelerine engel olmakla birlikte halk\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde tedavi veya terapi almalar\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu durumlar, psikologlar\u0131n alanlar\u0131n\u0131n talan\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Az \u00f6nce bahsetti\u011fim \u201calan talanlar\u0131\u201dn\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an konu ise, hemen hemen b\u00fct\u00fcn psikoloji \u00f6\u011frencilerini ve psikologlar\u0131 derinden yaralayan bir konudur. Y\u0131llard\u0131r psikologlar, akademisyenler, psikoloji topluluklar\u0131 ve \u00f6\u011frenciler \u201cMeslek yasas\u0131 gelsin!\u201d diye \u00e7\u0131rp\u0131nmaktad\u0131r. Psikologlar\u0131n meslek yasas\u0131n\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131, farkl\u0131 farkl\u0131 alanlardan bir\u00e7ok bireyin psikologlar\u0131n yapmas\u0131 gereken g\u00f6revlere dahil olmas\u0131na, psikoloji mezunlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck maa\u015flarda ve kendi g\u00f6revlerinin d\u0131\u015f\u0131nda kalan alanlarda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na neden olmaktad\u0131r. TODAP\u2019IN (Toplumsal Dayan\u0131\u015fma \u0130\u00e7in Psikologlar Derne\u011fi) haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 psikologlar i\u00e7in meslek yasas\u0131 \u00f6nerisinde ge\u00e7en \u015fu c\u00fcmleler durumu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir: \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde psikologlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 alanlara dair olu\u015fturulmu\u015f yasal d\u00fczenlemeler, bir\u00e7ok alan\u0131 tan\u0131ms\u0131z b\u0131rakmakta ve psikologluk mesle\u011fi icras\u0131n\u0131n niteli\u011fine ve s\u0131n\u0131rlar\u0131na dair ortak tan\u0131mlar i\u00e7ermemektedir.\u201d <\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bu durumlar\u0131n herkesi ilgilendirmesinin sebebi de bunun ayn\u0131 zamanda toplumun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkiliyor olu\u015fudur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde psikolojik sorunlar ya\u015fayan ve bu konuda destek almak isteyen bireyler, hastanede zorlukla randevu ald\u0131klar\u0131 psikologlarda en fazla 20 dakika g\u00f6r\u00fc\u015febilmekte ve \u00f6zel terapi seanslar\u0131 pahal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in herhangi bir terapi s\u00fcrecinden ge\u00e7ememektedir. Bunun yan\u0131nda alanda nitelikli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmas\u0131na \u00f6nayak olacak olan i\u00e7erisinde beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme gibi teknikler uygulanabilecek laboratuvarlar, \u00fclkemizde ne yaz\u0131k ki \u00f6\u011frencilik s\u00fcrecinde \u00e7ok az \u00f6\u011frencinin deneyimleme f\u0131rsat\u0131 buldu\u011fu ve say\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekten az olan yerlerdir. D\u00fcnyada psikolojik, n\u00f6rolojik ve bili\u015fsel ara\u015ft\u0131rmalar konusunda \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131lan bu d\u00f6nemde benzer ara\u015ft\u0131rmalar i\u00e7in tan\u0131nan f\u0131rsat\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131 \u00fcz\u00fcc\u00fc bir durumdur. \u00dclkemizde insanlar\u0131n ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, bir bilim olarak psikolojiye, psikologlar\u0131n haklar\u0131na gerekti\u011fi \u00f6nem verilmemektedir.<\/p>\n\n\n\n
Gelelim \u201ca\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretim\u201d meselesine.<\/p>\n\n\n\n
Psikoloji alan\u0131nda verilen dersler teorik e\u011fitimin yan\u0131nda psikolojik testleri, ara\u015ft\u0131rma ve deneysel y\u00f6ntemleri, laboratuvar uygulamalar\u0131n\u0131, staj yapma ve tez yazma gibi deneyim kazand\u0131racak e\u011fitimleri de kapsamaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan psikoloji e\u011fitimi basite indirgenebilecek bir alan de\u011fildir, olmamal\u0131d\u0131r. Psikolojinin a\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretimden verilebilmesi, zaten h\u00e2lihaz\u0131rda zor \u015fartlarda mesleklerini icra etmeye \u00e7al\u0131\u015fan psikologlara, mezun olacak \u00f6\u011frencilere ve bu alanda eme\u011fi ge\u00e7en akademisyenlere vurulan bir darbelere yenisini eklemekten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir, uzun vadede \u00fclkemizde psikoloji biliminin gelece\u011fine etkileri olduk\u00e7a olumsuz olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla, bu mesele sadece psikolojinin a\u00e7\u0131k\u00f6\u011fretim olmas\u0131 de\u011fil; temeli \u00e7ok daha derin ve ucu yine biz bireylere dokunacak bir meseledir. Psikoloji bilimine yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n iyi irdelenmesi ve bu konunun arada tek t\u00fck yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalara dahil olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p meclise, yasalara girmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Psikologlar\u0131n hak ihlallerine u\u011framamalar\u0131 ad\u0131na meslek yasas\u0131n\u0131n getirilmesi \u00fczerinde konu\u015fuluyor ve u\u011fra\u015f\u0131l\u0131yorken b\u00f6yle bir geli\u015fme ya\u015fanmas\u0131 \u00fcz\u00fcc\u00fc bir durumdur. <\/p>\n\n\n\n
\u0130\u00e7erisinde bulunulan durumun herkesi ilgilendirdi\u011fini, alan\u0131nda yetersiz ve kaliteli bir e\u011fitime sahip olmayan deneyimsiz psikologlar\u0131n, bireylerin ve toplumun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde geri d\u00f6n\u00fclemez hatalara sebep olabilece\u011fini tekrar hat\u0131rlatmak isterim.<\/p>\n\n\n\n
Yazar: Yaren K\u00f6se<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
”Psikoloji bilimi her ne kadar bireyi incelese de, bireylerin bir toplumu olu\u015fturan her bir par\u00e7ay\u0131 temsil etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse bu alan\u0131n \u00f6nemi herkesi yak\u0131ndan ilgilendirmelidir. Alan\u0131nda yetersiz ve kaliteli bir e\u011fitime sahip olmayan deneyimsiz psikologlar\u0131n, bireylerin ve toplumun ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde geri d\u00f6n\u00fclemez hatalara sebep olabilece\u011fini hat\u0131rlatmak isterim.”<\/p>\n","protected":false},"author":49,"featured_media":2614,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,1],"tags":[741,34,12],"yoast_head":"\n