Bir g\u00fcn raflarda gezinirken insanc\u0131\u011f\u0131n eli bir kitaba tak\u0131ld\u0131, ilgin\u00e7tir ki kapakta ne yazd\u0131\u011f\u0131na bile bakmadan yava\u015f\u00e7a sayfalar\u0131 \u00e7evirdi ve bir c\u00fcmle ili\u015fti g\u00f6z\u00fcne; \u201cVar m\u0131 akl\u0131 \u00e7elinmeyecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc?\u201d Bu okudu\u011fu c\u00fcmleyle ya\u015fam\u0131n ona sundu\u011fu s\u0131rlardan birinin penceresini aralarken hafif\u00e7e tebess\u00fcm etti, kendinden emin bir sesle ben dedi i\u00e7inden, ben \u00e7eldirmem. Oysa ak\u0131l kimselere b\u0131rakmadan kendi kendine \u00e7elme takma konusunda ustayd\u0131. Bu y\u00fczdendir ki insanc\u0131\u011f\u0131n kendisi hakk\u0131ndaki kesin yarg\u0131s\u0131n\u0131n keskin k\u00f6\u015felerini \u015f\u00fcphe kemirmeye ba\u015flad\u0131. Bu \u015f\u00fcphe gittik\u00e7e b\u00fcy\u00fcd\u00fc, b\u00fcy\u00fck soru i\u015faretleri olu\u015fturdu ve uyutmaz oldu. Sokak lambas\u0131n\u0131n odas\u0131na yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 lo\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yata\u011f\u0131nda oturur pozisyona geldi ve o an bir karar verdi \u201cG\u00fcn boyunca kendimi izleyece\u011fim, irademin ne kadar\u0131 kendimden bakaca\u011f\u0131m, d\u00fc\u015f\u00fcncelerim davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131 duvara \u00e7arpan toplar gibi etrafa rastgele savuruyor mu g\u00f6rece\u011fim.\u201d dedi. Asl\u0131nda o da fark\u0131ndayd\u0131 her bireyin kendi \u00f6znel ger\u00e7ekli\u011fi oldu\u011funun, kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ger\u00e7ek ne kadar net ve somut olursa olsun yine kendi ger\u00e7ekli\u011fiyle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n onun ger\u00e7ekli\u011fine uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ama o da insanc\u0131kt\u0131 i\u015fte, en g\u00fcvenilir alan\u0131n\u0131n kendi zihni oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Bir kere akl\u0131n\u0131n \u00e7elinmeyece\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti ve bunu do\u011frulamak i\u00e7in harekete ge\u00e7mi\u015fti. B\u00fcy\u00fck bir kahkaha patlatt\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri aras\u0131nda gezinirken kendine \u00e7elme takan ilk ta\u015f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftu; \u201cDo\u011frulama e\u011filimi\u201d bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 da anlad\u0131. Kalkt\u0131\u011f\u0131 andan itibaren dedi\u011fi gibi kendini izlemeye ba\u015flad\u0131; hayat\u0131ndaki ki\u015fileri, dinledi\u011fi m\u00fczikleri, izledi\u011fi filmleri, durakta beklerken bilboardlarda g\u00f6sterilen reklamlar\u0131, otob\u00fcsteki insanlar\u0131 yapabildi\u011fi kadar her \u015feyi tek tek mercek alt\u0131na ald\u0131. Ya\u015fam\u0131na yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 izledi, sahi bunu neden daha \u00f6nce yapmam\u0131\u015ft\u0131 ki? Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve maruz kald\u0131\u011f\u0131 her \u015fey onun yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 etkiliyordu, kendi d\u00fc\u015f\u00fcncesine yak\u0131n olan\u0131 se\u00e7ip olmayan\u0131 olumsuz bir \u015fekilde d\u0131\u015fl\u0131yordu. Ya\u015fam\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelenlerden \u00e7ok onlara nas\u0131l yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131yla \u015fekillendi\u011fini g\u00f6rd\u00fc. \u0130kinci ta\u015f\u0131n\u0131 da bulmu\u015ftu \u201cAlg\u0131da se\u00e7icilik\u2019\u2019 Alg\u0131da se\u00e7icilik di\u011ferlerine gebeydi, mesela olumsuz bir duygu i\u00e7erisinde oldu\u011funda de\u011ferlendirmelerini bu olumsuzluk \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve olan\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etti. Yine ayn\u0131 \u015fekilde elindeki ufak ama etkili olumsuz duygu k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131yla yeterli kan\u0131t\u0131 olmadan sonu\u00e7lara var\u0131yordu. Ki\u015filere kendi d\u00fc\u015f\u00fcncesini atfediyor ve olas\u0131 bir durumu felakete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyordu. Ge\u00e7mi\u015fteki benzer durumu mevcut duruma ba\u011fl\u0131yor ve \u00f6zde\u015ftiriyordu oysa ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015fimdinin ve gelece\u011fin ancak referans\u0131 olabilirdi. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir olay\u0131 genelliyor ve o duruma benzer her \u015feye tabi tutuyordu. O anl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcmsel ve rahatlat\u0131c\u0131 geliyordu oysa bilgiden uzak ve uzun vadede zarar vericiydi. Yapabileceklerinin \u00f6n\u00fcne ket vurmakt\u0131 bu. \u00c7evresindeki insanlara her zaman olmasa dahi zaman zaman u\u00e7 noktalardan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etti, iyi \u00e7ok iyiydi k\u00f6t\u00fc ise \u00e7ok k\u00f6t\u00fc. Bir kere sevmedi ya da bir daha asla sevmeyecekti sanki. \u0130nsanc\u0131klar\u0131n ikilemini unuttu\u011funu fark etti. \u0130yisi ve k\u00f6t\u00fcs\u00fc yoktu, grisi vard\u0131. \u00c7\u0131karlar \u00e7at\u0131\u015fana kadar herkes birbirine melek de\u011fil miydi? Sonra k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlad\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fckken i\u011fren\u00e7 bulup burun k\u0131v\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kabak yeme\u011fini \u015fimdi \u00e7ok seviyordu. De\u011fi\u015fim bakiydi, d\u00f6ng\u00fcsel mi yoksa d\u00fcz m\u00fcyd\u00fc; sonuca varamad\u0131. Kognitif yanl\u0131l\u0131k ve e\u011filimleri ne zaman kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak etti. Onlar\u0131 fark etmek insanc\u0131k i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131md\u0131; de\u011fi\u015ftiremez, yok edemez ama \u015fekillendirebilir ve y\u00f6netebilirdi. D\u00fc\u015f\u00fcnceleri ve g\u00f6zlemleriyle kendinde bir \u015feyler ke\u015ffetmi\u015fti, daha \u00e7ok \u00f6\u011frenmeliydi. Ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada g\u00f6z\u00fc bir hikayeye tak\u0131ld\u0131: Stat\u00fcs\u00fcnden g\u00fc\u00e7 alan, her \u015feyin en do\u011frusunu bildi\u011fini, her \u015feyin en iyisini yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen, insanlara at g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcyle bakan (ki bu da kognitif yanl\u0131l\u0131kt\u0131), ele\u015ftirileri kabul etmeyen, kendisinden daha yetkin ve yetenekli birini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde veya ki\u015fisel d\u00fc\u015f\u00fcncelerine uymayan birini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde kimini uzak diyarlara s\u00fcr\u00fcp kimini infaz ettiren i\u00e7ten i\u00e7e \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ve yozla\u015fm\u0131\u015f Pirin\u00e7 Kral\u2019\u0131 anlat\u0131yordu. O kendinden emin g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc tak\u0131nd\u0131, zaten liderler hep b\u00f6yle de\u011fil miydi; g\u00fc\u00e7 sarho\u015fu? Bu d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7in de kendine tekrar g\u00fcld\u00fc, ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etti ve \u201cBu pirinci ay\u0131klarsak i\u00e7inden fazlas\u0131yla ta\u015f \u00e7\u0131kar.\u201d dedi. <\/p>\n\n\n\n
Yazar: Tu\u011f\u00e7e \u00dcnalm\u0131\u015f<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
O kendinden emin g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc tak\u0131nd\u0131, zaten liderler hep b\u00f6yle de\u011fil miydi; g\u00fc\u00e7 sarho\u015fu? Bu d\u00fc\u015f\u00fcncesi i\u00e7in de kendine tekrar g\u00fcld\u00fc, ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etti ve \u201cBu pirinci ay\u0131klarsak i\u00e7inden fazlas\u0131yla ta\u015f \u00e7\u0131kar.\u201d dedi. <\/p>\n","protected":false},"author":40,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3],"tags":[],"yoast_head":"\n