Ge\u00e7ti\u011fimiz 2018 y\u0131l\u0131, d\u00f6nemin ba\u015fbakan\u0131 Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m imzal\u0131 genelge ile \u201c\u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011fi ile M\u00fccadele Y\u0131l\u0131\u201d ilan edildi. Bu genelge kapsam\u0131nda \u201c\u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011fi \u0130le M\u00fccadele Ulusal Program\u0131\u201d y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. \u201c\u00c7ocuklar\u0131n zihinsel, bedensel, ruhsal ve sosyal geli\u015fimini olumsuz etkileyen \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi k\u00fcresel ve ulusal \u00e7apta \u00f6nemli sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir.\u201d c\u00fcmlesi ile ba\u015flayan genelgede bu konudaki hassasiyeti belirten \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n koordinasyonun ise \u00c7al\u0131\u015fma Ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131na verildi\u011fi a\u00e7\u0131kland\u0131 fakat ne yaz\u0131k ki \u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011fi ile M\u00fccadele Y\u0131l\u0131 olarak belirlenen 2018 y\u0131l\u0131n\u0131n ilk on ay\u0131nda tam 62 \u00e7ocuk i\u015f\u00e7i, i\u015f kazas\u0131 nedeniyle ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. <\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocuklar\u0131n bulundu\u011fu t\u00fcm i\u015f gruplar\u0131 \u00f6nlenmesi istenen i\u015flere girmiyor. \u00c7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ve ki\u015fisel geli\u015fimine zarar vermeyecek ya da e\u011fitimlerini aksatmayacak i\u015fler yapmalar\u0131na genellikle olumlu bak\u0131l\u0131r. Mesela aileye ait i\u015fyerinde belirli i\u015fler yapmak, okul saatleri d\u0131\u015f\u0131nda ve tatillerde kendi har\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karacak baz\u0131 i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fmak gibi.Bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimine ve ailelerinin durumuna katk\u0131da bulunur, onlara \u00e7e\u015fitli beceriler ve deneyim kazand\u0131r\u0131r. \u201c\u00c7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi\u201d \u00e7o\u011fu kez \u00e7ocuklar\u0131 \u00e7ocukluklar\u0131n\u0131 ya\u015famaktan al\u0131koyan, potansiyellerini ve sayg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 eksilten, fiziksel ve zihinsel geli\u015fimleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan zararl\u0131 i\u015fler olarak tan\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ocuk i\u015f\u00e7ilik \u00fclkemizde 8 y\u0131ll\u0131k e\u011fitim zorunlulu\u011fu gelmesiyle beraber asl\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir azalma ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131 fakat \u00fclkemizin son y\u0131llarda yo\u011fun g\u00f6\u00e7 almas\u0131yla beraber ne yaz\u0131k ki yeniden art\u0131\u015fa ge\u00e7ti. \u00d6zellikle ekonomik kriz d\u00f6nemi de bu art\u0131\u015fa per\u00e7in vurdu ve hanenin fakirle\u015fmesi ile \u00e7ocuklar okul yollar\u0131ndan sap\u0131p i\u015fyerlerinin yolunu tutmaya ba\u015flad\u0131. Yasam\u0131za g\u00f6re 14 ya\u015f\u0131n\u0131 dolduran ve okuluna devam etmeyen \u00e7ocuklar g\u00fcnde 2 saat ve haftada 10 saat \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ocuk i\u015f\u00e7i<\/em>, 15 ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlayan ve okuluna devam etmeyecek \u00e7ocuklar ise gen\u00e7 i\u015f\u00e7i <\/em>olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor ve g\u00fcnde 7 saat ve haftada 35 saat \u00e7al\u0131\u015fabiliyorlar ama \u00e7ocuk i\u015f\u00e7iler an\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ocuk oyuncular asla akla gelmiyor. Oysaki b\u0131rak\u0131n 14 ya\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131nda olmay\u0131 \u015fu an yasalar\u0131m\u0131za g\u00f6re 3 ayl\u0131k bebekler \u00e7ocuk oyuncu olabiliyor. \u00c7ocuklar\u0131 dizi, film ve reklamlarda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde iyi ko\u015fullarda, ev ortam\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden midir? Tehlikeli ya da naho\u015f durumlar sergilense bile oyuncular\u0131n bu i\u015ften sadece ne kadar \u00e7ok para ald\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden midir? Bilinmez \u00e7ocuk i\u015f\u00e7i kategorisine hi\u00e7 girmez \u00e7ocuk oyuncular. <\/p>\n\n\n\n Ben \u015fu sorular\u0131 sormak istiyorum; \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ilik \u00fczerine bu kadar projeler y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcp bu kadar tepkiler verilirken belki fiziksel olarak de\u011fil ama zihinsel geli\u015fimlerini ve psikolojisini bu kadar derinden etkileyen bir i\u015f alan\u0131 olan \u00e7ocuk oyuncular neden g\u00f6z ard\u0131 ediliyor? \u00c7ocuk i\u015f\u00e7ilerin denetimsizlikten \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 tespit edilemiyor ve cezai i\u015flem uygulanam\u0131yor. Peki \u00e7ocuk oyuncular bu kadar g\u00f6z \u00f6n\u00fcndeyken hayatlar\u0131n\u0131 ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftiren bu i\u015f alan\u0131 nas\u0131l etik olarak yarg\u0131lanm\u0131yor? Madem ki 14 ya\u015f \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ilikte alt s\u0131n\u0131r nas\u0131l birka\u00e7 ayl\u0131k bebekler set tozu yutabiliyor? \u00c7ocuklar i\u015f olarak bir role b\u00fcr\u00fcnmenin bilincinde olabilir mi? Set ortamlar\u0131nda \u00e7ok uzun beklemelerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, yo\u011fun \u0131\u015f\u0131k ve teknolojik uyaranlar, \u00e7ocuklar\u0131n bili\u015fsel faaliyetlerini nas\u0131l etkiler? Peki g\u00f6rd\u00fckleri yo\u011fun ilgi ve pop\u00fclarite bu \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zellikle ergenlik \u00e7a\u011f\u0131nda i\u00e7i bo\u015f bir \u00f6zg\u00fcven geli\u015ftirmesine sebep olmaz m\u0131? Ayr\u0131ca bu kadar sevildi\u011fi ve kendinin \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131 setleri, \u00e7ocuklar nas\u0131l okula tercih etmez?<\/p>\n\n\n\n Piaget\u2019e g\u00f6re \u00e7ocuklar soyut i\u015flem d\u00f6nemine ge\u00e7tikten yani 11 ya\u015f\u0131ndan sonra, d\u00f6nemler baz\u0131 \u00e7ocuklar i\u00e7in farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir ve d\u00f6nem aral\u0131klar\u0131 ya\u015flar\u0131 kesin olarak belirtmez, sadece genel bir taslak \u00e7izer- soyut d\u00fc\u015f\u00fcnebilme yetisine kavu\u015fuyor. \u00c7ocuklar hen\u00fcz dizi-filmleri bile izlerken ya\u015fananlar\u0131n tamamen bir kurgu \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu alg\u0131layamaz iken bu kurgular\u0131n i\u00e7inde rol yapmak onlar\u0131n ger\u00e7ekle kurguyu kar\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131na ve karga\u015fa ya\u015famas\u0131na sebep olacakt\u0131r. Soyut i\u015flem d\u00f6nemine ge\u00e7i\u015fle birlikte ergenlik d\u00f6nemine de ge\u00e7i\u015f yapan \u00e7ocuk oyunculuk yaparken t\u00fcrl\u00fc psikolojik zorlanmalar ya\u015fayaca\u011f\u0131 kanaatindeyim. Hen\u00fcz yeti\u015fkin bireylerin bile kald\u0131rmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekti\u011fi \u00fcnl\u00fcl\u00fck kavram\u0131n\u0131 ki\u015fisel efsane d\u00f6neminde olan bir ergenin kald\u0131rabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Ki\u015fisel efsane d\u00f6nemi, her ergenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 benim yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131m herkesten \u00fcst\u00fcn ve \u00e7ok \u00f6zelim diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz d\u00f6nemdir. Bu d\u00f6nemdeki \u00e7ocu\u011fun ger\u00e7ekte bir efsane olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, akranlar\u0131ndan daha \u00f6zel olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yo\u011fun bir ilgi alt\u0131ndayken kavramas\u0131 epey zor g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu dizi film sekt\u00f6r\u00fcnde y\u00fckseli\u015f oldu\u011fu gibi projenin bitimi ve yava\u015f\u00e7a unutulmas\u0131 ile birlikte \u00e7ocuklara azalan ilgi boyutu var. Bu ilgi azalmas\u0131 \u00e7ocu\u011fu depresyona itebilir. \u00c7ocuk proje biter bitmez ruhsal problemler ya\u015famayabilir, ilgi azald\u0131k\u00e7a yava\u015f yava\u015f kendini g\u00f6steren ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, narsisizm ve sosyal fobi gibi ruhsal s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fayabilir. Psikolojik sorun ya\u015fayan yerli ve yabanc\u0131 olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00e7ocuk oyuncu \u00f6rne\u011fi ortadad\u0131r. Mesela hepimizin Evde Tek Ba\u015f\u0131na<\/em> serisi ile tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Macaulay Culkin\u2019in yakla\u015f\u0131k 6 y\u0131l \u00f6nce uyu\u015fturucu ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n Anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey \u00e7ocuklar\u0131n; sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, hayat\u0131n\u0131, fiziksel, bili\u015fsel ve psikolojik olarak zararl\u0131 etkileyen t\u00fcm i\u015f kollar\u0131ndan ayr\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fidir. Bu i\u015f kollar\u0131n\u0131n maddi getirisi ne kadar fazla olursa olsun, g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde olan \u00f6nce bu i\u015fin bir \u00e7ocu\u011fun hayat\u0131ndan g\u00f6t\u00fcrd\u00fckleri olsun. <\/p>\n\n\n\n Yazar: B\u00fc\u015fra B\u00f6y\u00fckg\u00f6z<\/p>\n\n\n\n KAYNAK\u00c7A: <\/p>\n\n\n\n Kleinman,P. (2012) Psiko101. \u0130stanbul: Okuyanus<\/p>\n\n\n\n 2018 \u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011fi ile M\u00fccadele Y\u0131l\u0131 Genelgesi. 2018\/3.<\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.sabah.com.tr\/yazarlar\/cumartesi\/bsemerci\/2011\/06\/25\/gercegi-ayirt-etme-yetisi<\/a><\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.evrensel.net\/haber\/359550\/cocuk-iscilik-ciraklik-adi-altinda-yasallastirildi<\/a><\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.birgun.net\/haber-detay\/cocuk-iscilik-ile-mucadele-yilinin-ilk-5-aylik-bilancosu-27-cocuk-isci-is-cinayetlerinde-yasamini-kaybetti-219161.html<\/a><\/p>\n\n\n\n https:\/\/www.ilo.org\/ankara\/areas-of-work\/child-labour\/lang–tr\/index.htm<\/a><\/p>\n\n\n\n https:\/\/ilerihaber.org\/yazar\/dizi-ve-film-setlerinde-cocuklar-64986.html<\/a><\/p>\n\n\n\n