Bu yaz\u0131n\u0131n bir sonu yok. Sadece sormak ve kendimi sorgulamak i\u00e7in yazd\u0131m. Yani, a\u015fa\u011f\u0131da bir y\u0131\u011f\u0131n cevaps\u0131z soru ve sorgulama ile kar\u015f\u0131la\u015facaks\u0131n\u0131z. Benim gibi d\u00fc\u015f\u00fcnenler varsa bu sorular\u0131 tekrar hat\u0131rlatmak ya da d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenlerin hayatlar\u0131na yeni sorular d\u00fc\u015f\u00fcrmek ise \u015fu an i\u00e7in yegane amac\u0131m. <\/p>\n\n\n\n
Derslerde hep terapideki rol\u00fcm\u00fcz anlat\u0131l\u0131r; Geride durmal\u0131y\u0131z ve dan\u0131\u015fan\u0131 y\u00f6nlendirmemeliyizdir. Dan\u0131\u015fan\u0131n kararlar\u0131n\u0131 kendisinin vermesidir m\u00fchim olan. Siz sadece do\u011fru sorular\u0131 soran biri olmal\u0131s\u0131n\u0131z, hatta bazen sadece susan biri. Ancak televizyondaki, sosyal medyadaki psikologlar ya da oldu\u011funu s\u00f6yleyenler direk bir nasihat ve y\u00f6nlendirme diliyle konu\u015fuyorlar. \u0130nsan beynini avucunun i\u00e7i gibi bilen, ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n piri olan bu psikologlar gelen hi\u00e7bir soruya bu benim alan\u0131m de\u011fil ya da bu \u00e7ok aktif oldu\u011fum bir konu de\u011fil demiyor ve sorulara bazen alan d\u0131\u015f\u0131ndan gayet g\u00fcnl\u00fck cevaplar verebiliyorlar. Bu cevaplar bazen o kadar ileri gidiyor ki telefon ba\u015f\u0131nda tan\u0131 koyuldu\u011funa dahi \u015fahit olmu\u015f durumday\u0131z. \u0130\u015fte o zaman ak\u0131llara \u015fu soru geliyor; bu kadar k\u0131sa s\u00fcrede halloluyor ise neden seanslar uzun s\u00fcr\u00fcyor ve tekrarlan\u0131yor? \u00c7ok faydal\u0131 olabilecek ve herkese ula\u015fman\u0131z\u0131 sa\u011flayabilecekken, bu yanl\u0131\u015flar y\u00fcz\u00fcnden zaten insanlar\u0131n zihninde olan \u00fcst kesime ya da \u201cdeli\u201dlere hitap eden olarak tan\u0131mlanan mesle\u011fimiz, sabah programlar\u0131n\u0131n mezesi olmuyor mu? Her defas\u0131nda daha \u00e7arp\u0131c\u0131 bir a\u00e7\u0131klama yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z m\u00fcddet\u00e7e ilgi g\u00f6remeyece\u011finiz bir mecraya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fcyor mu? <\/p>\n\n\n\n
Bu durumun en b\u00fcy\u00fck problemlerinden biri de ciddi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n bir iki semptom ve eksik bilgilerle herkesin diline d\u00fc\u015fmesidir. En ufak can\u0131 s\u0131k\u0131lan ki\u015finin depresyonday\u0131m demesi bu rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 ya\u015fayanlar\u0131 ve ailelerini fazlas\u0131yla \u00fcz\u00fcyor. Psikoloji iki k\u0131sa videoda, bir kom\u015fu ziyaretinde \u00e7ay i\u00e7erken beni de analiz et ya da be\u015f maddede mutlulu\u011fa ula\u015f\u0131n gibi s\u00f6ylemleri, pratikleri olan bir alan de\u011fil. Biliyorum bir toplulukta \u00e7ocu\u011funun geli\u015fimini soran birine buna cevap veremem \u00f6\u011frenciyim, etik de\u011fil ya da uzmanl\u0131k alan\u0131m de\u011fil sizi birine y\u00f6nlendireyim dedi\u011finizdeki o bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131. <\/p>\n\n\n\n
Baz\u0131 psikologlar\u0131n ve kendini psikolog zannedenlerin bunu yap\u0131yor olmas\u0131n\u0131n sebebi dikkat \u00e7ekmek ve h\u0131zl\u0131 t\u00fcketim furyas\u0131na kan\u0131p be\u015f maddede depresyondan kurtulun gibi kapital s\u00f6ylemler mi yoksa her \u015feyi biliyorum bu da kan\u0131t\u0131m demenin farkl\u0131 bir yolu mu bilemiyorum. <\/p>\n\n\n\n
Bu noktada yine ayn\u0131 soruya \u00e7\u0131k\u0131yoruz asl\u0131nda psikolojinin, felsefenin en sevdi\u011fi konulardan \u201cGen mi, \u00e7evre mi?\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bir t\u00fcr\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm: Ki\u015fi kendi tercihiyle mi yoksa toplumun ona y\u00fckledi\u011fi rol ile mi hareket ediyor? <\/p>\n\n\n\n
Belki de as\u0131l mesele meslek de\u011fildir. Biz birilerini y\u00fcceltip ma\u011fdur rol\u00fcnden \u00e7\u0131kmak i\u00e7in sorumluluk almaya \u00e7ekiniyoruzdur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sayede psikolog, doktor, \u00f6\u011fretmen vs. nereden \u00e7\u0131karsak \u00e7\u0131kal\u0131m sonu\u00e7 umdu\u011fumuz gibi olmad\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7layacak ki\u015fi belli oluyor. Bu bilmiyor, beceremiyor demek; yapamad\u0131m, cesaret edemedim demekten \u00e7ok daha kolay ve \u015fu a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131zl\u0131 d\u00fcnyada hap niteli\u011finde bilgilerle mutlulu\u011fa erme fikri \u00e7ok\u00e7a cazip geliyor. <\/p>\n\n\n\n
Peki \u015fu hayattaki her \u015feyi bilebilir miyiz ya da her \u015feyin tek bir do\u011frusu ve cevab\u0131 olabilir mi? \u0130nsan v\u00fccudu mesela, \u015fu anda hala baz\u0131 noktalarda gizemini koruyor ya da yeni \u00f6zellikleri ke\u015ffedilmekte. Peki fiziksel testlere tabi tutup, sonu\u00e7lar\u0131yla analiz edebilece\u011fimiz v\u00fccudumuzda bile fark etmekte gecikti\u011fimiz ya da yanl\u0131\u015f te\u015fhis konan rahats\u0131zl\u0131klar olurken nas\u0131l olur da insan psikolojisi hakk\u0131nda h\u0131zl\u0131ca ahkam kesebilir, be\u015f maddede ciddi bir rahats\u0131zl\u0131k olan depresyonu \u00e7\u00f6zebilir hatta kedi fobisini yenebiliriz? Hem de ekran ba\u015f\u0131nda. Buradaki dan\u0131\u015fan mahremiyeti konusuna girmeyi bile gerek g\u00f6rm\u00fcyorum. <\/p>\n\n\n\n
Bu \u00fczerinde \u00e7ok\u00e7a durulan ve bilmek isteyen bir\u00e7ok ki\u015finin ula\u015fabilece\u011fi \u015fekilde ele\u015ftirilen bir konu asl\u0131nda. Benim de\u011finmek istedi\u011fim \u015fey sadece g\u00f6r\u00fcnen de\u011fil psikolojinin terapi odas\u0131ndaki gizli k\u0131sm\u0131 da ayn\u0131 zamanda. Yanl\u0131\u015f olan \u015fey ise meslek \u00f6\u011fretilerinin insan\u0131 tamamen anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131za dair olan inanc\u0131. \u0130nsana fayda amac\u0131n\u0131 unutup psikolojiyi divan edebiyat\u0131 haline getirip sadece y\u00fcksek gelir d\u00fczeyine hitap eden bir grup psikolog da mevcut. Bence bu insanlar alana yap\u0131labilecek en k\u00f6t\u00fc \u015feyi yap\u0131yor. Zaten \u00f6ncesinden bir s\u00fcr\u00fc \u00f6n yarg\u0131 ile psikolo\u011fa geliyorsunuz, hadi o paray\u0131 da veriyorsunuz ama o da ne! Kar\u015f\u0131n\u0131zdaki psikolo\u011fun kulland\u0131\u011f\u0131 dil, \u00fcslup tamamen \u00fcstten bakan, size nasihat eden, ben senin ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, asl\u0131nda ne istedi\u011fini senden daha iyi bilirim hali. Amac\u0131m dedi\u011fim gibi ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmekten \u00f6te kendime bakmak. Mesela derste \u00f6\u011frendi\u011fim iki bilgiyle insanlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor muyum ya da insanlar sadece bu bilgilerle anla\u015f\u0131labilecek s\u0131n\u0131rl\u0131 ve tamamen birbirlerine benzer varl\u0131klar m\u0131?<\/p>\n\n\n\n
Burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u015fey insan zihninin, duygusunun mekanik kabul edildi\u011fi. Biz insanlar bu kadar basit varl\u0131klar de\u011filiz. Ayn\u0131 zamanda biz psikologlar da insanlar\u0131 g\u00f6zlerinden tan\u0131yan b\u00fct\u00fcn bilgilerini iki dakikada ortaya serip yemek tarifi verir gibi herkese ayn\u0131 \u015feyleri s\u00f6yleyen varl\u0131klar de\u011filiz, olamay\u0131z, olmamal\u0131y\u0131z. <\/p>\n\n\n\n
Bu yaz\u0131 ki\u015fileri ve kurumlar\u0131 ele\u015ftirmek i\u00e7in yaz\u0131lmad\u0131. Y\u0131llar sonra e\u011fer bir terapist olursam d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131mda bir hocam\u0131n verdi\u011fi \u00f6\u011f\u00fcd\u00fc hat\u0131rlamak isterim: Haddinizi bilin!! E\u011fer o konuda e\u011fitim almam\u0131\u015f ya da deneyiminiz yoksa ba\u015fka bir psikolo\u011fa y\u00f6nlendirmekten \u00e7ekinmeyin. Bu zay\u0131fl\u0131k de\u011fil, mesle\u011finize sayg\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n
Yazar: Beyza Alkaya<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bu yaz\u0131n\u0131n bir sonu yok. Sadece sormak ve kendimi sorgulamak i\u00e7in yazd\u0131m. Yani, a\u015fa\u011f\u0131da bir y\u0131\u011f\u0131n cevaps\u0131z soru […]<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[454,265,27,19],"yoast_head":"\n