Yaz\u0131nsal kaynaklar \u00e7o\u011fu zaman psikolojik iyi olu\u015fu ba\u015flat\u0131r ve bu psikolojik iyi olu\u015fun devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 destekler. Kitaplar bunu ki\u015filere farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 sunarak, ki\u015finin hayat \u00f6yk\u00fcs\u00fc ile kitaptaki olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fcn benzerliklerini ve farkl\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne sererek ve ayn\u0131 zamanda insanlar\u0131n hayatta kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sorunlara de\u011fi\u015fik \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerinde bulunarak yaparlar. Kitaplar\u0131n, insanlar\u0131n bu ruhsal iyile\u015fme s\u00fcrecini destekledi\u011finin fark edilmesiyle birlikte \u00e7e\u015fitli yaz\u0131nsal kaynaklar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alternatif bir terapi \u00e7e\u015fidi olan bibliyoterapi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bibliyoterapi uzun y\u0131llard\u0131r kullan\u0131lan yayg\u0131n bir terapi modelidir ve pek \u00e7ok farkl\u0131 \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Cohen(1994) bibliyoterapiyi bir terapistin rehberli\u011fi ya da m\u00fcdahalesi ile literat\u00fcr kaynaklar\u0131n\u0131n terapatik ama\u00e7l\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131 olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Russell ve Shraches (1950) ise bibliyoterapiyi bireyin ki\u015fili\u011fini de\u011ferlendirmede, uyumunu sa\u011flamada ve olgunla\u015fmas\u0131nda kullan\u0131labilen, bireyin ki\u015fili\u011fi ve literat\u00fcr aras\u0131nda ge\u00e7en dinamik bir s\u00fcre\u00e7 olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. K\u0131sacas\u0131 bibliyoterapi, kitaplar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ruhsal bir iyile\u015fme s\u00fcrecidir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6ner(2007), \u201c\u00d6yk\u00fcler, bir yandan bireyin kendisini tan\u0131mas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olurken, \u00f6te yandan da kurgulanan sorun \u00e7\u00f6zme yollar\u0131yla, hi\u00e7 bilinmeyen, hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeyen \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 ve \u00f6\u011frenilmesini sa\u011flar. D\u00fcnyaya, bir de, \u00f6teki insanlar\u0131n g\u00f6zlerinden bakabilmeyi ba\u015fararak, \u00e7ok farkl\u0131 duygular\u0131n \u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imlerde ya\u015fanabilece\u011fine, tan\u0131kl\u0131k sa\u011flar. Olaylara ve ya\u015fant\u0131lara \u00e7ok \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan bakabilmek; insan\u0131, kal\u0131p yarg\u0131lar i\u00e7erisine kapan\u0131p kalmaktan kurtararak, onun iyile\u015fmesine, geli\u015fmesine de yard\u0131mc\u0131 olur.\u201d diyerek bibliyoterapinin i\u015fleyi\u015fine \u0131\u015f\u0131k tutmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda Bibliyoterapi, Eski Yunan\u2019da bir k\u00fct\u00fcphanenin giri\u015finde, kap\u0131n\u0131n \u00fczerinde yaz\u0131l\u0131 olan bir t\u00fcmce ile \u00f6zetlenmi\u015ftir: \u2018\u0130nsan\u0131n Ruhunun \u0130yile\u015ftirildi\u011fi Yer\u2019<\/em>(Riordan and Wilson 1989).<\/p>\n\n\n\n Bibliyoterapinin ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze tarihsel geli\u015fimine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Gladding ve Gladding(1991) bibliyoterapinin iki \u015fekilde uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler: Bunlardan ilki dan\u0131\u015fan\u0131n ya\u015fant\u0131s\u0131na uygun, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik olan kitaplar\u0131n re\u00e7ete edilmesidir, bu y\u00f6nteme \u2018tepkisel bibliyoterapi\u2019 denilmektedir ve bu y\u00f6ntemde dan\u0131\u015fan\u0131n olumlu ya da olumsuz tepki vermesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Yaz\u0131nsal \u00fcr\u00fcnle dan\u0131\u015fan\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir etkile\u015fim ya\u015famas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan ikinci uygulama y\u00f6ntemi ise interaktif bibliyoterapi olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bibliyoterapi \u00fc\u00e7 evrede ger\u00e7ekle\u015fmektedir:<\/p>\n\n\n\n 1.Evre: \u00d6zde\u015fle\u015fme ve Yans\u0131tma<\/p>\n\n\n\n Bu evrede dan\u0131\u015fan kitaptaki olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fc kavrayarak, karakterleri tan\u0131yarak, hikayenin kendi ya\u015fant\u0131s\u0131yla benzerlik ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ke\u015ffederek hikayeyi \u00f6z\u00fcmser. Bu evrede dan\u0131\u015fman dan\u0131\u015fan\u0131na sorunlar\u0131yla y\u00fczle\u015fmesinde, sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcyle alakal\u0131 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler kazanmas\u0131nda yard\u0131m eder. Ayn\u0131 zamanda dan\u0131\u015fman, dan\u0131\u015fan\u0131n\u0131 duygular\u0131n\u0131 ifade etmesi i\u00e7in cesaretlendirerek bir sonraki evre olan katarsise haz\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n 2.Evre: Ar\u0131nma(Katarsis)<\/p>\n\n\n\n Bu evrede dan\u0131\u015fan\u0131n duygular\u0131n\u0131 ifade etmesi ve duygusal olarak bir bo\u015falma(katarsis) ya\u015famas\u0131 beklenir. Dan\u0131\u015fan bu evrede zamanla i\u00e7selle\u015ftirdi\u011fi duygular\u0131n\u0131 d\u0131\u015fa vurarak k\u0131smi bir duygusal rahatlama ya\u015far. Dan\u0131\u015fan ayn\u0131 zamanda anlamland\u0131ramad\u0131\u011f\u0131 duygular\u0131n\u0131 tan\u0131r, de\u011ferlendirir ve bu duygular\u0131na y\u00f6nelik \u00e7e\u015fitli ba\u015f etme stratejileri geli\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n 3. Evre: \u0130\u00e7g\u00f6r\u00fc ve b\u00fct\u00fcnle\u015fme<\/p>\n\n\n\n \u0130lk iki evre tamamland\u0131ktan sonra dan\u0131\u015fan\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 kabullenip, bu sorunlar\u0131n nedenlerini bulmaya \u00e7al\u0131\u015farak alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u2018i\u00e7g\u00f6r\u00fc ve b\u00fct\u00fcnle\u015fme\u2019 evresi ba\u015flar. Bibliyoterapinin son evresi olan bu evrede dan\u0131\u015fan ya\u015fant\u0131s\u0131na ve kendi ki\u015fili\u011fine daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bakma becerisi ve i\u00e7g\u00f6r\u00fc geli\u015ftirerek sorunlar\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00e7\u00f6zmesi gerekti\u011fine dair daha fazla bilgi ve tecr\u00fcbeye sahip olur.<\/p>\n\n\n\n Orhan Pamuk\u2019un Yeni Hayat kitab\u0131 o me\u015fhur c\u00fcmleyle ba\u015flar: Birg\u00fcn bir kitap okudum ve b\u00fct\u00fcn hayat\u0131m de\u011fi\u015fti. Bu giri\u015f c\u00fcmlesi anlat\u0131lan t\u00fcm bu bibliyoterapi s\u00fcrecini \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fekilde \u00f6zetler, birg\u00fcn bir kitap okursunuz ve b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131z de\u011fi\u015fir.<\/p>\n\n\n\n Kaynaklar<\/p>\n\n\n\n Be\u015fkarde\u015f, F. (2003). Bibliyoterapi: Kitaplar\u0131n terapide kullan\u0131lmas\u0131.<\/em><\/p>\n\n\n\n