\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ki\u015finin kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin nas\u0131l davranaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden kestirebilmesi, kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 tepkiye daha haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131n\u0131 ve g\u00fcvende hissetmesini sa\u011flar. Ki\u015filik, insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 genel bir \u00e7er\u00e7evede tuttu\u011fu i\u00e7in bu konuda iyi bir yorday\u0131c\u0131d\u0131r. Psikoloji i\u00e7erisinde \u00f6nemli bir yeri olan ki\u015filik \u00e7e\u015fitli \u00f6zelliklerine g\u00f6re kategorize edilmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin Friedman ve Rosenman ki\u015fili\u011fi olu\u015fabilecek sa\u011fl\u0131k problemlerine g\u00f6re iki kategoriye ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar A tipi ve B tipi ki\u015filik \u00f6zellikleridir. Daha sonras\u0131nda ilk ikisi kadar yayg\u0131n olmasa da bu modele C tipi ve D tipi ki\u015filik \u00f6zellikleri de eklenmi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131daki soruya verece\u011finiz cevap ki\u015filik tipiniz hakk\u0131nda ipucu verebilir.<\/p>\n\n\n\n
Proje \u00f6devinizi zaman\u0131nda yeti\u015ftiremezseniz ne yapars\u0131n\u0131z?
A) Tela\u015flan\u0131p \u00f6fkelenirim.
B) Sakin olmaya ve \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m.
C) Su\u00e7luluk ve utan\u00e7 hissederim, hocadan \u00f6z\u00fcr dilerim.
D) Zaten hep b\u00f6yle beceriksiz oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6ylece b\u0131rak\u0131r\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
A tipi ki\u015filik \u00f6zelliklerine sahip bireyler daha disiplinli, m\u00fckemmeliyet\u00e7i, kat\u0131 ve kuralc\u0131d\u0131rlar. Ba\u015far\u0131 bu ki\u015filer i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir, tam bir i\u015fkoliktirler ve bu durum onlar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131rsl\u0131 ve rekabet\u00e7i yapar. Risk almay\u0131 \u00e7ok severler ve sonuca ula\u015fma konusunda acelecidirler. Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ya\u015fad\u0131klar\u0131 durumlarda \u00f6fkelerini kontrol alt\u0131na alamazlar, d\u00fc\u015fmanca ve sald\u0131rganca davran\u0131rlar. Bu ki\u015filik tipi strese \u00e7ok yatk\u0131n oldu\u011fu i\u00e7in kalp-damar hastal\u0131klar\u0131yla ili\u015fkilidir.<\/p>\n\n\n\n
B tipi ki\u015filik \u00f6zellikleri, A tipi ki\u015filik \u00f6zelliklerinin tersidir. Bu ki\u015filik tipine sahip ki\u015filer daha sakin, rahat, dengeli ve esnektir. Stresten uzak bir ya\u015fam s\u00fcrerler. Olursa olur olmazsa dert de\u011fil mant\u0131\u011f\u0131yla risk almay\u0131 sevmezler. Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda tepkileri a\u015f\u0131r\u0131 ve y\u0131k\u0131c\u0131 olmaz. Daha esnek bir yap\u0131ya sahip olduklar\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc sonucu daha kolay kabullenebilirler. Sab\u0131rl\u0131d\u0131rlar ve beklediklerinden farkl\u0131 sonu\u00e7lar kar\u015f\u0131s\u0131nda daha ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fcd\u00fcrler, kendi kurallar\u0131n\u0131 dayatmazlar.
<\/p>\n\n\n\n
D tipi ki\u015filik \u00f6zelliklerine sahip bireyler ise bir \u015feyler yapma konusunda hevessizdirler. Kendilerini s\u00fcrekli bitkin ve mutsuz hissederler. Bu depresif ve karamsar halleri normal durumlar\u0131 bile abart\u0131l\u0131 bir olumsuzluk \u015feklinde alg\u0131lamalar\u0131na neden olur. M\u00fccadele etme konusunda isteksiz olduklar\u0131 i\u00e7in en ufak bir zorluk kar\u015f\u0131s\u0131nda pes edip yenilgiyi kolay kabul ederler. Bu kasvetli ruh haline sahip ki\u015filik tipi depresyonla ili\u015fkilidir.
<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle \u00fczerinde durmak istedi\u011fim C tipi ki\u015fili\u011fin \u00f6zelliklerine bakacak olursak bu ki\u015filer duygular\u0131n\u0131 d\u0131\u015fa vuramayan, herkesi memnun etme \u00e7abas\u0131nda olan kimselerdir. Bu ki\u015filer kendileri i\u00e7in ya\u015famazlar, kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6nemsemez, a\u015f\u0131r\u0131 di\u011ferk\u00e2m, \u00f6zverili davran\u0131rlar. Mesela t\u00fcm hayatlar\u0131n\u0131 e\u015flerine veya \u00e7ocuklar\u0131na adar, onlar\u0131 mutlu etmek i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir arzu duyarlar. Ben c\u00fcmleleri kurmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rlar ve s\u0131k kulland\u0131klar\u0131 c\u00fcmlelerin ba\u015f\u0131nda \u201cSen nas\u0131l istersen.\u201d gelir. Bu, kendi kararlar\u0131n\u0131 geri plana atmalar\u0131na hatta karar alamamalar\u0131na neden olur. Kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirleyemedikleri i\u00e7in de\u011ferlerine de sahip \u00e7\u0131kamazlar ve kendilerini ifade etmede g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekerler. Hayatlar\u0131na y\u00f6n vermek yerine ak\u0131nt\u0131ya teslim olmay\u0131 tercih ederler. Bu ki\u015filer abart\u0131l\u0131 sosyal kabul ihtiyac\u0131ndan dolay\u0131 herkesle iyi ge\u00e7inme, herkesi memnun etme \u00e7abas\u0131 i\u00e7indedir. Bu nedenle onay g\u00f6rmek i\u00e7in \u00f6zellikle \u00f6fke, d\u00fc\u015fmanl\u0131k gibi duygular\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131 veya inkar\u0131 gayretindedirler. K\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131, k\u0131rg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 kimse k\u0131r\u0131lmas\u0131n diye hep i\u00e7lerine atarlar. D\u0131\u015fa vurduklar\u0131 duygular \u00e7o\u011funlukla sahici olmayan olumlu duygulard\u0131r. Haliyle bu ki\u015filer i\u00e7in hay\u0131r diyebilmek de \u00e7ok zordur. \u0130li\u015fkilerinde \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015famaktan ka\u00e7\u0131n\u0131rlar ve huzursuzluk \u00e7\u0131kmas\u0131n diye kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve isteklerini ifade edemeyip sunulana r\u0131za g\u00f6sterirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi hayatlar\u0131nda kendilerine yer olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ili\u015fki biterse yok olacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler.<\/p>\n\n\n\n
Bu ki\u015filik tipi di\u011ferlerini \u00fczmemek, k\u0131rmamak, sorun \u00e7\u0131karmamak ad\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 sab\u0131rl\u0131 ve uyumlu bir patolojik iyi olma halidir. Bu ki\u015filer insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde iyi biridir ancak iyi insan olmak sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmak anlam\u0131na gelmedi\u011fi i\u00e7in bu ki\u015filik tiplerinde g\u00f6r\u00fclme ihtimali en y\u00fcksek olan hastal\u0131k kanserdir. Bu ki\u015filer ba\u015flar\u0131na gelen zorluklara birka\u00e7 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k sonucu boyun e\u011fmeyi tercih ederler. M\u00fccadele etmek kanserle daha iyi ba\u015f etmeyi sa\u011flarken teslim olmak hastal\u0131\u011f\u0131n seyrinde olumsuz bir etkiye sahiptir. Bunun yan\u0131nda kendi hayatlar\u0131 \u00fczerinde s\u00f6z hakk\u0131na sahip olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in istemedikleri \u015feyleri ya\u015fama ve mutsuz olma olas\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcksektir. Bu durumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda hislerini d\u0131\u015fa vurmak yerine duygusal tepkilerini bast\u0131rmalar\u0131 risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca C tipi ki\u015filik \u00f6zelliklerine sahip bireylerin \u00fcst benlikleri devrede oldu\u011fu i\u00e7in kendilerine kar\u015f\u0131 ac\u0131mas\u0131z ve anlay\u0131\u015fs\u0131z yakla\u015f\u0131rlar, en b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kendilerine yaparlar, bu da kansere yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r. Bu ki\u015filik tipine sahip bireylerin ba\u015fkalar\u0131 kadar kendilerine de iyi davranmalar\u0131, duygular\u0131n\u0131 bast\u0131rmamalar\u0131 desteklendi\u011finde bu durum ili\u015fkilerini daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 yapacakt\u0131r ve kanser riskini azaltacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ki\u015filik tiplerine ait bu \u00f6zellikler net \u00e7izgilerle birbirlerinden ayr\u0131lmazlar ve her bireyde farkl\u0131 kombinasyonlar\u0131 olabilir. Bir birey hangi ki\u015filik tipine sahip olursa olsun olumsuz yanlar\u0131 de\u011fi\u015fmez de\u011fildir. Ki\u015fi ger\u00e7ekten ister, inan\u0131r ve kararl\u0131 davran\u0131rsa olumsuz \u00f6zelliklerinden kurtulup ya\u015fam kalitesini art\u0131racak olumlu \u00f6zellikler edinebilir. Ki\u015finin kendi ki\u015filik yap\u0131s\u0131n\u0131 bilmesi stres verici durumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l hareket edece\u011fini belirlemesi konusunda yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Bunun fark\u0131na varmak bile bir \u015feylerin de\u011fi\u015fmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bahar Kaya<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ki\u015finin kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin nas\u0131l davranaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6nceden kestirebilmesi, kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 tepkiye daha haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmas\u0131n\u0131 ve g\u00fcvende hissetmesini sa\u011flar. Ki\u015filik, insan […]<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,4],"tags":[454,17,19],"yoast_head":"\n